Uluslararası Para Fonu (IMF) bünyesindeki Uluslararası Gelir İdaresi, 182 ülkenin vergi gelirlerini kapsayan son derece geniş bir veri seti yayımladı. İstisnai birkaç ülke haricinde, dünya genelindeki tüm vergi idarelerinin istatistiklerini barındıran bu kapsamlı çalışmada Türkiye’ye ait detaylı veriler de yer alıyor. IMF’nin paylaştığı bu set sayesinde, Türkiye’de kamuoyuna açıklanmayan oldukça kritik vergi istatistiklerine de ulaşma imkanı doğdu.

Her şeyden önce 2024 yılını hatırlayalım. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek eliyle yeni vergi paketi hazırlanmış ve yasalaşmıştı. Bu paketin kısa özeti Türkiye’de şirketlerin vergi ödemediğini utangaç biçimde kabul etmesiydi.

Şimşek, “Riskli olduğu değerlendirilen 3 bin 400 büyük şirket izaha davet edilecek” diyordu.

O yıl Türkiye’de 7.37 trilyon TL vergi toplandı. İşçiler 1.5 trilyon TL gelir vergisi, şirketler 890 milyar TL doğrudan vergi ödedi. İşçilerin ödediği bu miktar, şirketlerin ödediğine oranla 1.7 kat daha fazla. Gelirden aldıkları pay daha mı fazla? Değil.

IMF verilerine göre aynı yıl için vergi incelemelerinden çıkan tarhiyat önerisi (eksik vergi tespit edilmesi durumunda talep edilen ilave vergi ve ceza) 100.8 milyar TL oldu. Bu tutarın basit anlamı şu: 2024’te devletin kasasına giren her 100 liralık verginin sadece yüzde 1.37’si “Sahaya inip kaçakları bularak” elde edildi. Bu oran 2022’de neydi? Yüzde 2.8.

Bu oran, bir vergi idaresinin ekonominin içindeki ‘uyumsuzluğu’ yakalama kapasitesini........

© Evrensel