menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Neoliberal otoriterliğin yükselişi

9 12
12.01.2025

Trump bazı kritik ithal ürünlere gümrük vergisi getirecekmiş. Ticaretle ilgili söylediklerine bakmayın, Trump gerçek bir neoliberal. Zenginlerden alınan vergileri daha da düşürme ve zaten oldukça yetersiz sosyal programları ve kamu harcamalarını iyice kısıp kamuda işçi ve memur kıyımı yapma çabalarıyla geçeceği belli olan ikinci Trump döneminin içerideki sınırlarını ve dışarıdaki etkilerini bu neoliberal politikalar ve sonuçlarına karşı direnişler belirleyecek.

Trump ve neoliberalizm arasında görünüşte çelişkili ancak son yıllarda birçok örneğini gördüğümüz sermaye lehine birbirini üreten bir ilişki var. Örneğin 2008-2009 krizinde Obama’nın evlerini kaybedenler yerine bankaları kurtarması, elde avuçtakinden olan ve günlük yaşamını kendisi ve ailesi için bitmez kaygılarla geçiren yığınların sayısını katladı. Bir emek partisi ya da emekçiler içinde bir birlik olmayışının da etkisiyle Trump, kitlelerin bu politikalara ve politik elitlere karşı tepkisini kendi platformuna kanalize edebildi.

“Neoliberalizm” terimi bazen tutarsız bir şekilde kullanılıyor. Burada azami kâr önünde ayak bağı görülen düzenlemelerin kaldırılması, özelleştirme ve piyasalaştırma (Devletin hem birçok alandan çekilmesi hem de su, sosyal güvenlik, telekomünikasyon gibi alanlarda devlet eliyle piyasaların yaratılması) gibi 1970’lerden beri sermaye birikimi lehine sürekli yaygınlaşan ekonomi politik uygulama ve programlara atıfta bulunuyorum.[1] Neoliberalizm egemen sınıflar açısından çok başarılı bir süreç oldu, ancak bu süreç aynı zamanda çelişkiler, krizler ve mücadelelerle dolu.

1970’lerin başlarından itibaren ABD ve Avrupa’da bir yandan sermaye birikimi krizi ile birlikte kârların ve üretkenliğin azaldığı, bir yandan da hem Batı’da hem de “gelişmekte olan” diye tanımlanan birçok ülkede sosyalist ve komünist partilerin giderek güçlendiği bir süreç var. Öncesinde de İkinci Dünya Savaşı sonrasından beri ve sosyalist blokun da varlığı ile, emeğin kazanımlarının arttığı, sendikaların güçlendiği bir süreç var. İşte burjuvazinin bu........

© Evrensel