Türkiye’de sosyal güvenlik hakkı ve emeklilik sistemi baştan aşağı sorunlu bir sistem. Emeklilik koşullarının yazboz tahtasına dönmesi ve koşullar bakımından eşitsiz bir sistem olması ile emekli aylıklarının belirlenmesine ilişkin yasal düzenlemeler bu sorunların en başında gelmektedir. Sistemin sonuçlarından birisi açlık sınırının bile altında kalan emekli aylıklarıdır. Bir diğerini ise sigortalılık başlangıcının bir gün geç olması nedeniyle emeklilik hakkının 17 yıl ötelenmesi oluşturmaktadır.

Tam da bu noktada çırakların durumu dikkat çekicidir. Mevzuat gereği aday çırak, çırak ve işletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler hakkında sadece kısa vadeli sigorta kollarından iş kazası ve meslek hastalığı ile hastalık sigortası primleri ödenmektedir. Bu statüde olanların uzun vadeli sigorta primleri ödenmediğinden, çıraklıkta geçen süreleri emekliliğe esas sigortalılık başlangıç tarihi sayılmamaktadır.

Geçtiğimiz hafta T24’ten Cengiz Anıl Bölükbaş’ın gazetemizde de yayımlanan haberi, konunun tüm yönleriyle yeniden ele alınmasını gerektirecek bir tartışmanın zeminini oluşturdu. Habere göre özetle çıraklık eğitimine başladığı tarihi sigortalılık başlangıç tarihi olarak belirlenmesini isteyen kişinin davası yerel mahkemece reddedilmiş, bölge adliye mahkemesi de bu kararı hukuka uygun bulmuştu. Ancak Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, kişinin iş yerinde fiilen üretime yönelik çalıştırılması ve mesleki eğitimin ikinci planda kalması halinde durumun farklı değerlendirilebileceğine işaret ederek 2024 yılında kararı bozmuştu. Kararda resmi çıraklık merkezlerinde “meslek ve sanat öğrenimi” gören çırakların kural olarak sigortalı........

© Evrensel