Dün Pers, Makedon, Roma, Moğol, Osmanlı; bugün ABD, İsrail, Rusya, Çin, İran, Netanyahu, Trump, Putin, Şi Cinping, Hamaney, Erdoğan… En güncel olanı ABD-İsrail’in İran saldırısı. MEB de saldırganlıkta hiç durmuyor, 24 saat din nema telkin devam ediyor. Bugünlerde bir yandan fütüvvet-ahilik- mesleki eğitim merkezi (MESEM) diğer yandan Öğretmen Akademisi… her gün her saat nema, zihin, zihniyet, zilliyet peşinde, doğru haklı olsun olmasın, yeter ki ele geçirsin, hakimiyet kursun. AKP, her gün her saat iş başında, muhalefeti dahil NATO’ya şükreder halde, NATO ile, Batı ile çelişmemeye, karşı karşıya gelmemeye çalışıyor.

İnsanlık biraz daha sıkışmış, duyarlı insanların, doğaya ve insanlığa dost olanların uykusu kaçmış, sabahlara kadar yaşananları anlamaya ve bir tavır geliştirmeye çalışıyorlar, sabahın erken saatlerinde erkenden dileklerde bulunuyorlar ki, belki o gün doğru düzgün bir taraftan başlar. Bir dost da gruba sabah erkenden dileklerini iletmiş: “Haksız ve hukuksuz savaşın füzelerinin semalarda cirit atığı şu günlerde yeryüzünün güzel çiçeklerinin, börtü böceklerinin bunlar umurunda değil. Vız gelir, tırıs geçer. Sabahın erken uyanan serçeleri, kedileri, köpekleri, gıda arayışındaki cümle mahlukat. Börtü-böceğin sabah mesajı savaşa cesurca karşı dur.” 

Ana konu ve kaygı: Yaşanan ne, nasıl bir tavır almalı

Duyarlı insanların kaygıları yüksek. Dün Pers, Makedon, Roma, Moğol, Osmanlı, İskender, Sezar, Fatih, Petro, Napolyon, Hitler… bugün İngiltere, ABD, İsrail… Bush, Putin, Erdoğan, Biden, Netanyahu, Trump, Erdoğan… Filistin, Yugoslavya, Somali, Sudan, Irak, Afganistan, Suriye, Libya, İran… yaşananlar ne ve buna karşı nasıl bir tavır almalı, ne yapmalı, nerede durmalı?

Problemi, problemin konusunu sebeplerini, araçlarını görebilirsek, değerlendirmeye, karar alma, seçme ve eyleme yoluna daha doğru bir yerden başlayabiliriz. Sadece tanımlamak yetmiyor, mevcut deneyim ve tarihten bir ders çıkarılacaksa, ne olduğunu tanımlayabilmek, olanakları olabilecekleri görebilmek, olması gerekenleri istemek ve yapabilmek gerekiyor.

Hayvan ve çevresi, insan ve dünyası: İnsan kudreti ve dilemesinin etkisi ne? 

Cürcani, ta 1400’lerin başlarında “Tarifler” kitabında, hikmeti/en yüksek bilgeliği, problemi tanımlamak ve tanımladığının gereğini yapmak olarak tarif ediyor: “Hikmet-i İlahiyye): Bir ‘ilimdir’ ki onda, bizim kudretimiz ve di­lememiz ile olmayan, maddeden soyut­lanmış harici varlıkların durumları incele­nir.”

O halde her ilmin konusu, o konuya uygun yol yöntemleri var, sanatları uygulaması var.

Aristoteles’in, İbn Sina’nın yaptığı gibi, Topikler’e........

© Evrensel