Mevcut değerleri telkin yaratıcı düşünmeyi öldürüyor mu?
MEB, verileri kendi işine gelen yerinden yorumluyor. Bakanlık PISA okul başarısı değerlendirmelerinde ilk 30 arasına bile giremedikleri halde konu gündeme geldiğinde olumlu gittiklerini ifade ediyor.
OECD, PISA testlerinde 2022 yılında “yaratıcı düşünme” becerilerine yönelik ölçekler de yer aldı ancak Türkiye programın bu kısmına dahil olmadı. Programa katılmayarak bizimkiler ne kadar iyi durumda olduklarını mı göstermek istemediler acaba?
Yaratıcı düşünme nedir?
Akademik başarı daha çok analitik düşünebilme ile ilgili olmakla beraber PISA’nın tanımıyla özgün fikirler üretme, fikirleri değerlendirme ve geliştirme ve çeşitli bağlamlarda fikirleri çeşitlendirme yeteneği olarak tanımlanan yaratıcı düşünmenin de çocukların gelişimi ve toplumların geleceği için temel bir önemi bulunmaktadır.
OECD-PISA raporunda aktarıldığı üzere, literatürde yaratıcılık genel olarak “Bir bireyin veya grubun, sosyal bir bağlamda tanımlandığı gibi hem yeni hem de faydalı olan algılanabilir bir ürün ürettiği, yetenek, süreç ve çevre arasındaki etkileşim” olarak anlaşılmaktadır (Plucker, Beghetto ve Dow, 2004). Yaratıcılığa ilişkin çeşitli teoriler, ilgili bilgi ve becerilerin, farklılaşan ve yakınlaşan düşünme süreçlerinin, görev motivasyonunun ve belirli bir görevle yaratıcı etkileşimi destekleyen ödüllendirici bir ortamın önemini ve etkileşimini kabul etmektedir (Amabile, 1983, Amabile ve Pratt, 2016, Lucas vd., 2013, Lucas, 2016, Sternberg ve Lubart, 1991, 1995; Sternberg, 2006). Yaratıcılık üzerine yapılan literatür genellikle ‘büyük C’ yaratıcılık ve ‘küçük c’ yaratıcılık arasında ayrım yapar (Craft, 2001, Kaufman ve Beghetto, 2009). “Büyük C’ yaratıcılık, entelektüel veya teknolojik atılımları veya sanatsal veya edebi başyapıtları ifade eder ve önemli uzmanlık, özveri ve ürünün toplum tarafından değerli olduğuna dair tanınmayı gerektirir. Buna karşılık, tüm insanlar yaratıcı düşünme yoluyla ‘küçük c’ yaratıcılık gösterebilir. Bu tür günlük yaratıcılık, fotoğrafları alışılmadık bir şekilde düzenlemeyi, kalan küçük malzemeleri değerlendirerek yeni bir yemek yapmayı veya iş yerinde karmaşık bir planlama sorununa çözüm bulmayı içerebilir. “Küçük c’ yaratıcılığın pratik yoluyla geliştirilebileceği ve eğitim yoluyla ilerletilebileceği” genel olarak kabul edilmektedir (Kaufman ve Beghetto, 2009). Bu aktarımlar “OECD, 2024. Thinking Outside The Box The PISA 2022 Creative Thinking Assessment” raporundan.
PISA yaratıcı düşünme 2022 sonuçları şu raporda yer almaktadır: (OECD 2024. PISA 2022 Results Creative Minds, Creative Schools Publication Volume III). Aşağıdaki bilgiler bu rapordan.
Yaratıcı düşünmeyi açıklamaya yönelik bazı faktörler
PISA faktörlere dört kategoride bakmış bulunuyor: 1-Yaratıcı düşünme performansının ülkeler ve ekonomiler içinde nasıl........
