Kitapçıların kişisel gelişim raflarına göz attığınızda ortak bir tema dikkatinizi çeker. Başarı.

· Daha başarılı olmak...

· Daha hızlı yükselmek...

· Daha fazla kazanmak...

· Daha iyi lider olmak...

· Daha etkili iletişim kurmak...

Başarı üzerine yazılmış binlerce kitap, yapılmış milyonlarca konuşma var. Üstelik bu içeriklerin büyük bölümü aynı soruya cevap arıyor: "Başaran insanlar neyi farklı yaptı?"

İlk bakışta son derece mantıklı görünen bu soru, aslında bizi önemli bir düşünme hatasına sürüklüyor olabilir.

Belki de asıl sormamız gereken soru şu: "Başaramayan insanlar ne yaşadı?"

İşte tam bu noktada psikoloji, istatistik ve davranış bilimlerinin ortaklaştığı çok önemli bir kavram karşımıza çıkıyor; Survivorship Bias, Türkçesiyle “Hayatta Kalan Yanılgısı”. Bu kavramın ortaya çıkış hikâyesi oldukça çarpıcıdır. İkinci Dünya Savaşı sırasında Amerikan ordusu, görevden dönen uçakların üzerindeki kurşun izlerini inceleyerek hangi bölgelerin daha fazla zırhlanması gerektiğini belirlemeye çalışıyordu. Mantık basitti. En çok kurşun alan yerlere daha fazla koruma eklenecekti. Ta ki Macar asıllı istatistikçi Abraham Wald çok önemli bir noktaya dikkat çekene kadar. Dedi ki:

"Yanlış uçaklara bakıyorsunuz." Çünkü incelenen uçaklar geri dönebilenlerdi. Asıl incelenmesi gerekenler ise geri dönemeyen uçaklardı. Kurşun izlerinin olmadığı bölgeler aslında en kritik noktalardı. Çünkü o bölgeden vurulan uçaklar geri dönemiyordu. Bu örnek yıllardır istatistik derslerinde anlatılıyor.

Ancak bence asıl önemi iş hayatında ortaya çıkıyor. Çünkü biz de başarıyı çoğu zaman aynı hatayla değerlendiriyoruz. Başaran girişimcilere bakıyoruz. Başaran........

© Eurovizyon