Üzerinden sadece 15 gün geçmiş olmasına rağmen ABD-İran savaşının kalıcı etkilerini görmeye başlıyoruz. Türkiye açısından ithalat maliyetlerinin artması, dış ticaret haddinin bozulması, borçlanma primlerinin yükselmesi, sıcak para çıkışları, rezervlerin azalması, zaten bir türlü düşürülemeyen enflasyonda yeniden bir artış görülmesi, rezervlerin azalması, (eğer iş iyice uzarsa) turizm gelirlerinin azalması ve bütün bunların sonucu olarak büyüme hızının da düşmesi gibi etkileri olacaktır. Tek tek bakarsak:

İthalat maliyetini doğrudan artıran ana unsur tabii ki enerji fiyatlarındaki artış. Ham petrol, rafine petrol ürünleri (motorin, benzin, fuel oil, jet yakıtı), doğal gaz (boru gazı LNG) ve LPG fiyatlarının hepsinde artış söz konusu. Ayrıca, plastik, polyester ve gübre gibi petro-kimya ürünlerinin fiyatları da artmakta. Net etkiyi görebilmek için bu ürünlerdeki ihracatımızı da dikkate almak gerekir. Hesaplamalarıma göre bu ürünlerde son bir yıldaki açığımız 65 milyar dolar civarında. Son krizden önceki bir yılda petrol fiyatları 68 dolar civarında seyretmiş, şu anda ise 100 doların üzerinde. Kötümser bir senaryoda önümüzdeki 12 ayda fiyatların bu seviyede kalması durumunda G bir artış söz konusu olacak. Yukarıda sıraladığım diğer ürünlerin fiyatlarının da yaklaşık bu seviyelerde bir artış göstereceğini varsayarsak, senelik dış ticaret açığımız 30 milyar doların üzerinde artacaktır.

Neticede kaçınılmaz olarak........

© Ekonomim