Hürmüz’de üç haftalık mühlet: Türkiye’nin risk haritası
Goldman Sachs raporlarına göre Körfez ülkeleri ürettikleri petrolü yaklaşık 23 gün boyunca depolayabilecek kapasiteye sahip. Yani fiili blokaj üç haftayı aşmadığı sürece küresel arz zinciri bu şoku absorbe edebilir.
Yaygın kanının aksine Çin’in İran’ın yanında ideolojik bir saf tutması beklenmiyor. Pekin-Tahran ilişkisi, yaptırımlar nedeniyle iskontolu fiyatlanan petrole dayalı pragmatik bir iş birliğidir. Çin bu petrolü mecburiyetten değil, ucuz olduğu için alıyor.
Ortadoğu’dan gelen her savaş haberi aynı soruyu beraberinde getiriyor: “Yeni bir 1973 petrol krizi mi kapıda?” Piyasalar yine bu refleksle harekete geçti; ancak sahadaki gerçeklik manşetlerin ötesinde çok daha nüanslı bir hikâye sunuyor. Karşımızda ne tam bir kıyamet senaryosu ne de Türkiye’yi teğet geçen bir fırtına var. Aktörlerin beka hesaplarıyla çizili sınırlar içinde kalan, fakat bu sınırlar dahilinde bile ciddi maliyetler üreten bir gerilim yönetimi süreci izliyoruz.
Hürmüz Kapalı: Kritik eşik 21 gün
İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun resmi açıklamasıyla Hürmüz Boğazı trafiğe kapatıldı. Geçiş yapacak gemilerin hedef alınacağı duyuruldu. Gemi takip verileri de tanker trafiğinin fiilen durduğunu teyit ediyor. Büyük lojistik şirketleri operasyonlarını askıya alarak gemilerini Ümit Burnu rotasına yönlendirdi. Sigorta devleri ise 5 Mart itibarıyla bölgedeki savaş riski teminatını iptal edeceğini ilan etti. Bu kararlar, sigortasız gemilerin boğaza girmesini neredeyse imkânsız kılıyor. Brent petrol, 73 dolardan 82 dolara fırlayarak günlük yüzde 5’i aşan bir artış kaydetti.
Bununla birlikte mevcut tabloyu henüz “küresel bir petrol şoku” olarak nitelendirmek için erken. Burada kritik bir zaman tamponu devreye giriyor: Goldman Sachs raporlarına göre Körfez ülkeleri ürettikleri petrolü yaklaşık 23 gün boyunca depolayabilecek kapasiteye sahip. Yani fiili blokaj üç haftayı aşmadığı sürece küresel arz zinciri bu şoku absorbe edebilir. Ancak kapalılık hali bir ayı geçer, İran LNG ve petrol tesislerini vurmayı sürdürür ve ABD geri adım atmazsa, o zaman gerçek bir arz şokuyla yüzleşiriz.
Washington ve Tahran: Rasyonel bir bilek güreşi
Washington cephesi panikten uzak. ABD’nin 435 milyon varil civarındaki devasa stratejik stokları, kısa süreli fiyat şoklarını dindirecek güçte. Üstelik Trump’ın bu harekâtı Kongre ve kamuoyu desteğini tam almadan, iç siyasi hesaplarla yürüttüğü görülüyor. “Yeni savaş yok” vaadini çiğnemeden güçlü lider........
