Ekvator çevresinden ölçüldüğünde dünyanın çevresi yaklaşık 40.000 kilometre. Buna karşılık bugün küresel ekonomiyi adeta kilitleyen Hürmüz Boğazı’nın genişliği yalnızca yaklaşık 40 kilometre. 115 trilyon dolarlık dünya ekonomisinin bu denli dar bir geçide bağımlı olması küresel kırılganlığın en çarpıcı göstergelerinden biri olarak karşımıza çıkıyor.

Dünya enerji arzının yaklaşık yüzde 20’sinin ve tarımsal üretimin en kritik girdilerinden biri olan gübrenin yüzde 25-30’unun geçtiği bu boğaz, yalnızca bölgesel değil, doğrudan küresel ölçekte bir risk unsuru haline gelmiş durumda. Savaşın başlamasıyla birlikte petrol fiyatlarının bir ay içinde neredeyse iki katına yaklaşması ve finansal piyasalarda gözlenen sert dalgalanmalar, bu riskin ekonomik yansımalarını açık biçimde ortaya koyuyor.

Yaklaşık 40 gündür devam eden bu savaşın ne yöne evrileceği hâlâ büyük bir belirsizlik içeriyor. Yazının yayımlandığı gün itibarıyla dünya ekonomisi ya daha kaotik bir sürecin içine girmiş olacak ya da görece bir rahatlama yaşayacak. Ancak 8,5 milyara yakın insanın yaşamını doğrudan ya da dolaylı etkileyen böylesine bir riskin varlığı bile başlı başına ciddi bir endişe kaynağıdır.

İstatistiklerin ötesinde bir insanlık tablosu

Günlük haber akışı içerisinde çoğunlukla kaç füze atıldığı, hangi tesislerin vurulduğu, hangi sistemlerin devre dışı bırakıldığı gibi askeri detaylara odaklanıyoruz. Oysa bu sürecin insani boyutu çoğu zaman geri planda kalıyor. Mevcut veriler yalnızca bir ayda yaklaşık 4.000 kişinin hayatını kaybettiğini, 35 ila 40 bin kişinin ise yaralandığını gösteriyor. Bu rakamlar, aileleriyle birlikte yüz binlerce insanın doğrudan etkilendiği büyük bir insani trajediye işaret ediyor. En ağır kayıpların İran ve Lübnan’da yoğunlaştığı görülürken, bölgedeki birçok ülke farklı düzeylerde bu çatışmanın etkisini hissediyor.

Hürmüz’den 129 gemi geçiyordu, 6’ya düştü.

Savaşın ekonomik etkilerine ilişkin ilk somut göstergeler ise Hürmüz........

© Ekonomim