Hem ekonomi hem de ekonomi dışı gelişmeler açısından yoğun ve kritik günler geçirdik. Gelen veriler ve yaşanan gelişmeler, önümüzdeki döneme ilişkin önemli sinyaller içeriyor. Kısaca değerlendirelim.

Öncelikle ABD, İsrail ve İran arasında yaşanan çatışmaların küresel ekonomi açısından ciddi bir belirsizlik ve tehdit oluşturduğunu net biçimde gözlemliyoruz. Savaşlar uzadıkça ve yayıldıkça üretim düşer, maliyetler artar ve enflasyon yukarı yönlü baskı altına girer. Yani stagflasyonist etkiler ortaya çıkar.

Bu çatışma uzar ve özellikle Hürmüz Boğazı uzun süreli kapanma riskiyle karşı karşıya kalırsa, petrol ve doğalgaz fiyatlarındaki artışın küresel tedarik zincirlerinde yaratacağı sorunlar ve maliyet kanalıyla dünyayı yeniden bir enflasyonist baskı sürecine sokma ihtimali bulunmaktadır. Pandemi döneminde dünya ekonomisinin büyük ölçüde kapanmasının küresel büyümeyi %3’ün üzerinde negatife çektiğini ve sonrasında aksayan üretimin güçlü bir enflasyon dalgası yarattığını unutmamak gerekir.

Elbette bu sürecin o boyuta gidip gitmeyeceğini bugün için kesin olarak bilemeyiz. Ancak şu aşamada bir kara savaşının gündemde olmaması ve İran’da netleşecek yeni yönetimin ABD ile anlaşma zeminine yönelme ihtimali, savaşı beklenenden daha erken sonlandırabilir. ABD’nin bir rejim değişikliğinden ziyade, anlaşabileceği bir yönetimle ilerleme arayışının daha baskın olabileceğini düşünüyoruz.

Savaşın hem ABD hem de İran açısından uzun süre sürdürülebilir bir tablo olmadığı gerçeğinden hareketle, ciddi riskler barındırsa da baz senaryomuz bu jeopolitik riskin haftalar sürebilecek ancak aylarca........

© Ekonomim