Senaryo 2: Ya savaş uzun sürerse?
Bir önceki hafta sonu beklediğimiz Amerika Birleşik Devletleri’nin İran’a operasyonu bir hafta gecikme ile İsrail ve ABD ortaklığı ile geçtiğimiz hafta sonu gerçekleşti.
Aslında piyasalar açısından bakıldığında beklenmedik bir gelişme değil. Fakat yine de savaş ortamı zaten başlı başına bir belirsizlik demek. Şimdi herkes savaşın ne kadar süreceğini ve bu olası sürede dünya ekonomisinin alacağı zararı tartışıyor.
Burada iki ana senaryo hâkim.
İlk senaryo ABD-İran-İsrail savaşının bölgeye fazlaca yayılmadan 2-3 haftalık bir süre içinde tamamlanması. En iyimser senaryo bu gözüküyor. Zira, benim bu satırları yazdığım an itibarıyla Amerikan tipi ham petrol 74,8 dolardan işlem görürken, Brent petrol 81,6 dolar seviyesinden işlem görüyor. Eğer süreç uzamaz ve arz kesintileri Hürmüz Boğazı'nın geçişe imkân tanımasıyla konusuz kalırsa, küresel ölçekte enflasyonu çok fazla tetiklemeyeceği bir ortama geri dönüş yapabiliriz. Her ne kadar OPEC ülkeleri arzı artırsa da Hürmüz Boğazı'nın günlük petrol akışının yaklaşık 20 ila 21 milyon varil ham petrol ve petrol ürünü olduğunu, bunun toplam küresel petrol tüketiminin yaklaşık -21'ini ve deniz yoluyla ticareti yapılan tüm petrolün yaklaşık ''sini temsil ettiğini, ayrıca, başta Katar ve BAE olmak üzere küresel sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticaretinin yaklaşık 'sini de karşıladığını, boğazdan geçen enerji emtialarının tahmini değerinin günde yaklaşık 1,2 ila 1,3 milyar dolar olduğunu bir kenara yazalım. Diğer taraftan, fiili bir kapama tam anlamıyla olmasa da bu bölgedeki tankerlerin taşıma sigorta bedellerindeki yükselişin körfezi ‘de facto’ kapattığını da unutmayalım.
Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalması İran’ın en büyük kozu. Fakat yine de göreceli kısa sürecek bir savaş, küresel ekonomik hedef ve beklentilerden şaşma anlamını........
