Anayasamızın 61'inci maddesi ile engellilerin hayat standartlarının iyileştirilmesi ve geliştirilmesi anayasal güvence altına alınarak devletin, engellilerin korunmasını ve toplum hayatına intibaklarını sağlayıcı tedbirler alacağı ve bu amaçlarla gerekli teşkilat ve tesisleri kuracağı veya kurulmasını sağlayacağı hüküm altına alınmıştır.

Bu kapsamda, engelli vatandaşların içinde bulunduğu zor koşulların giderilmesine katkıda bulunmak, sosyal ve ekonomik hayata katılımlarını kolaylaştırmak ve engelliler ile engelli olmayanlar arasındaki rekabet eşitsizliğini gidermek amacıyla vergi mevzuatında çeşitli düzenlemeler yapılmıştır.

Gelir Vergisi Kanunu’nda düzenlenen engellilik indirimi uygulaması ile • engelli ücretliye, • bakmakla yükümlü olduğu engelli kişi bulunan ücretliye, • engelli serbest meslek erbabına, • bakmakla yükümlü olduğu engelli kişi bulunan serbest meslek erbabına kolaylıklar sağlanması hedeflenmiştir. Bugün yazımızda vergi kanunlarımızda yer alan başlıca kolaylıklar üzerinde duracağız. En başta gelen düzenleme Gelir Vergisi Kanunu’muzda yer almaktadır.

Gelir Vergisi Kanunu’nda engellilik ve istisna

Vergi mevzuatı kapsamında engelli vatandaşlarımıza yönelik uygulama ve avantajlardan biri Gelir Vergisi Kanunu’nun 31'inci maddesinde düzenlenen engellilik indirimidir. Aşağıdaki engellilik dereceleri itibarıyla belirlenen aylık tutarlar, hizmet erbabının ücretinden indirilir. Maddedeki düzenlemeye göre:

Çalışma gücünün asgari �'ini kaybetmiş bulunan hizmet erbabı birinci derece engelli, asgari `'ını kaybetmiş bulunan hizmet erbabı ikinci derece engelli, asgari @'ını kaybetmiş bulunan hizmet erbabı ise üçüncü derece engelli sayılır.

Engellilik indirimi, çalışma gücü kaybı olanların ücret ve/veya kazançlarına, girecekleri derecelere göre belirlenen miktarda indirimin uygulanmasıdır. Miktarlar 2026 yılı itibarıyla:

Birinci derece engelliler için 12.000 TL • İkinci derece engelliler için 7.000 TL

Üçüncü derece engelliler için 3.000 TL'dir.

Bu tutarlar, engelli ücretlilerde ve bakmakla yükümlü olduğu engelli kişi bulunan ücretlilerde aylık gelir vergisi matrahından indirilir.

Serbest meslek faaliyetinde bulunan engelliler ile bakmakla yükümlü olduğu engelli kişi bulunan serbest meslek erbabının beyan edilecek yıllık gelirlerinden aylık olarak belirlenen tutarlar yıllık olarak hesaplanarak indirilir.

Gelir Vergisi Kanunu’na göre, gelir vergisi matrahlarının hesaplanmasında engellilik indiriminden şu kişiler yararlanır:

Engelliler ile bakmakla yükümlü olduğu engelli kişi bulunanlar. Bakmakla yükümlü olunan kişi, engelli kişinin tabi olduğu çalışma mevzuatı veya bağlı bulunduğu Sosyal Güvenlik Kurumunun mevzuatına göre bakmakla yükümlü sayılan anne, baba, eş ve çocuklarını ifade etmektedir. Çocuklarda yaş sınırlamasına gidilmeksizin işlem yapılacaktır.

Ayrıca, engelli vatandaşlarımıza yönelik olarak Özel Tüketim Vergisi, Motorlu Taşıtlar Vergisi, Katma Değer Vergisi ve Emlak Vergisi Kanunlarında düzenlenen istisnalar bulunmaktadır.

Gelir Vergisi Kanunu’na göre dar mükellefiyete tabi kimseler hakkında engellilik indirimi uygulanmaz.

Bakmakla yükümlü olunan kişi

Bakmakla........

© Ekonomim