Dış ticaret erbabının, CFO’la­rın ve yeminli mali müşavir­lerin gümrük idareleri ile uzun yıllardır en çok ihtilaf yaşadığı alanların başında şüphesiz “İtha­latta Gözetim Uygulaması” gel­mektedir.

Ekonomi politikasının bir koruma aracı olarak kurgula­nan bu enstrüman, son dönemde yapılan radikal mevzuat değişik­likleri ve gümrük genelgelerinin iptaline ilişkin yargı kararlarıyla birlikte mali idare, gümrük ida­resi ve mükellef üçgeninde huku­ki bir kördüğüme dönüşmüştür.

Bu yazımızda, ithalatta göze­tim farkı üzerinden ödenen Kat­ma Değer Vergisi’nin (KDV) in­dirim hakkının kısıtlanmasını ve Danıştay’ın konuya ilişkin gün­cel yaklaşımını masaya yatırıyo­ruz.

1-Yasal zemin ve indirim hakkının kaldırılması

Bilindiği üzere, ithalatta göze­tim uygulamasına tabi bir malın, tebliğlerde belirlenen eşik de­ğerin altında bir kıymetle ithal edilmek istenmesi halinde, itha­latçılar ya Ticaret Bakanlığı’n­dan “Gözetim Belgesi” almakta ya da bu belgeyi temin edemedik­leri durumlarda gümrük beyan­namesinde malın kıymetini eşik değere yükseltmektedir. Bu ilave matrah, genellikle beyanname­nin “Yurt Dışı Giderler” hanesi­ne tevsik edilemeyen bir fark ek­lenmesi suretiyle gerçekleştiril­mektedir.

Geçmişte bu gözetim kaynaklı matrah farkı üzerinden ödenen fazla KDV, KDV Kanunu (KDVK) Madde 29 uyarınca mükellefler tarafından indirim hesaplarına alınarak finansal yük olmaktan çıkarılabiliyordu. Ancak, 24 Ka­sım 2023 tarihli ve 32379 sayı­lı Resmî Gazete’de yayımlanan 7846 sayılı Cumhurbaş­kanı Kararı ile bu durum kökten değiştirilmiştir.

Söz konusu Karar, da­yanağını KDVK Madde 36’dan almaktadır. Bu madde, Cumhurbaşka­nı’na KDV indirim hak­kını kısmen veya tama­men kaldırma, indirim hakkı kısıtlanan işlem­leri belirleme ve iade/indirim uygulamalarının usul ve esasla­rını düzenleme yetkisi vermek­tedir.

İlgili Karar uyarınca; ithalat­ta gözetim uygulaması, korun­ma önlemleri ve haksız rekabe­tin önlenmesi (anti-damping ve telafi edici vergi) mevzuatı kap­samında, gümrük beyanname­lerinde beyan olunan ve tevsik edilemeyen tutarlar ile bu tutar­lar nedeniyle doğan ve KDV mat­rahına dahil olan her türlü vergi, resim, harç ve paylar dolayısıyla ödenen KDV’nin indirim konusu yapılması yasaklanmıştır.

2 31 Ocak 2026 tarihli tebliğ düzenlemesi ve uygulama esasları

Uygulamada doğan duraksa­maları gidermek amacıyla, 31 Ocak 2026 tarihli ve 33154 sayı­lı Resmî Gazete’de yayımlanan Katma Değer Vergisi Genel Uy­gulama Tebliğinde Değişiklik Ya­pılmasına Dair Tebliğ ile konu­nun usul ve esasları netleştiril­miştir.

Tebliğin getirdiği en kritik ye­nilik, indirim kısıtlamasına doğ­ru uyulup uyulmadığının takvim yılının altışar aylık dönemleri iti­barıyla denetlenmesidir. Yüküm­lülüğün şekli, ithalat tutarının Tebliğde belirlenen sınırı........

© Dünya