Küresel salgının ardından Türkiye ekonomisi, bir yandan yüksek enflasyon, kur oynaklığı ve dalgalı büyüme patikasıyla mücadele ederken di­ğer yandan işgücü piyasasında köklü bir yapısal dö­nüşüm sürecinden geçmektedir.

Pandemi sonrası dönemde yükseköğretim mezunlarının istihdam dinamikleri, sadece bireysel kariyer tercihlerini ve hanehalkı gelir beklentilerini değil, aynı zamanda ülke ekonomisinin katma değer üretme kapasitesi­ni, toplam faktör verimliliğini ve eğitim-istihdam ekosistemindeki derin yapısal uyumsuzlukları da net bir şekilde gözler önüne sermektedir.

İstihdam oranlarındaki dönüm noktası

TÜİK’in 2022-2025 yılları arasındaki Yükse­köğretim İstihdam Göstergeleri verileri bütüncül biçimde incelendiğinde, salgın sonrasında ertele­nen iç ve dış talebin canlılığıyla lisans mezunları­nın kayıtlı istihdam oranının 2021’deki q,1 se­viyesinden 2023 yılında u,6’ya kadar yükseldiği görülmektedir. Benzer biçimde ön lisans mezun­larında da c,0’ten g,7’ye varan belirgin bir toparlanma yaşanmıştır.

Ancak makroekonomik dengelenme politikaları, iç talepteki yavaşlama, artan finansman maliyetleri ve büyümedeki ivme kaybının etkisiyle 2024 ve 2025 yıllarında bu eği­lim terse dönmüştür. 2025 yılı itibarıyla lisans is­tihdam oranı s,9’a, ön lisans oranı ise e,7’ye gerilemiştir. Bu veriler, iktisadi konjonktürün ve makroekonomik sıkılaşmanın işgücü emilim ka­pasitesi üzerindeki kısıtlayıcı etkisini açıkça orta­ya koymaktadır.

Uzmanlaşmanın getirisi ve yüksek katma değer

Verilerin sunduğu en çarpıcı makroekonomik gerçeklik,........

© Dünya