menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Maliye'nin yeni müfettişi: Yapay zekâ

16 0
15.07.2026

Dünyada olduğu gibi Türkiye'de de vergi idareleri dijital dönü­şümün en yoğun yaşandığı kamu kurumlarının başında geliyor. Bir­kaç yıl öncesine kadar elektronik beyanname, e-fatura ve e-defter uy­gulamaları önemli bir yenilik olarak görülürken, bugün artık bambaşka bir döneme giriyoruz. Bu yeni döne­min adı yapay zekâdır.

Türkiye'de Gelir İdaresi Başkanlığı uzun süre­dir dijital verileri etkin şekilde kul­lanıyor. e-Fatura, e-Arşiv Fatura, e-İrsaliye, e-Defter, POS kayıtları, banka hareketleri, tapu bilgileri, noter işlemleri, SGK verileri ve kamu kurum­larından elde edilen bilgiler tek bir veri havuzunda değerlendirilebilmektedir. Yapay zekâ uygulamalarının gelişmesiy­le birlikte bu veriler artık sadece depo­lanmayacak; anlamlandırılacak, ilişki­lendirilecek ve analiz edilerek risk pu­anları oluşturulacaktır.

Avantajı fazlasıyla var

Yapay zekâ yalnızca teknolojik bir ge­lişme değil, aynı zamanda vergi yöneti­minin anlayışını değiştiren stratejik bir dönüşümdür. Esas hedef, milyonlarca veriyi aynı anda analiz ederek riskleri önceden tespit edebilmek, kayıt dışılığı azaltmak ve vergiye gönüllü uyumu artır­maktır. Öncelikle vergi denetimleri daha isabetli hale gelecektir. Eskiden rastgele veya sınırlı kriterlere göre seçilen mükel­lefler yerine, gerçekten risk taşıyan işlet­meler tespit edilebilecektir.

Yapay zekâ, birbirinden bağımsız görünen milyon­larca işlemi birkaç saniye içerisinde kar­şılaştırarak olağan dışı hareketleri tespit edebilir. Aynı sektörde faaliyet gösteren işletmeler arasındaki kârlılık farklılık­ları, sahte belge düzenleme ihtimalleri, zincirleme KDV organizasyonları veya gerçek ekonomik faaliyetle bağdaşma­yan finansal hareketler klasik yöntemle­re göre çok daha kısa sürede ortaya çıka­rarak kayıt dışı ekonomiyle mücadelede önemli bir başarı sağlayacaktır.

Bir diğer avantaj........

© Dünya