Erken sanayisizleşme üzerine…
Türkiye’nin erken sanayisizleşmeye başladığına dair tartışmaları son dönemde sıkılıkla duyuyoruz. Erken kelimesinin kullanmamızın sebebi gelişmekte olan ekonomilerde sanayinin milli gelir içindeki payının gelişmiş ülkelere göre daha erken azalmaya başlaması. Bu durum neden bizi kaygılandırıyor? İlk açıklama zenginleşme açısından sanayinin katkısının daha yüksek olması. Sanayinin yarattığı katma değeri hizmetler sektörü sağlayamıyor. Dolayısıyla, erken sanayisizleşme arzu edilen milli gelir seviyesine ulaşma karşısında bir engel olarak karşımıza çıkıyor.
Verilere baktığımızda bu durumun sadece Türkiye’ye özgü olmadığıını gözlemliyoruz. Dünya Bankası verilerine göre Türkiye’de sanayinin milli gelir içindeki payı 1990 yılında 1.1 seviyesindeydi. Bu oran 2002 yılında $.6’ya geriledi. 2022 yılında tekrar 0.9 seviyesine yükseldikten sonra 2025 yılında tekrar $ seviyesine geriledi. Benzer bir durum Çin, Brezilya, Hindistan ve Polonya gibi gelişmekte olan ülkeler için de geçerli. Sanayinin milli gelire oranı 1990 yılında Brezilya’da 3.3, Çin’de A, Meksika’da &, Hindistan’da '.5. 2025 yılına........
