İş dünyası tarihinin hiçbir döne­minde bugünkü kadar çok veri­ye ve analiz aracına sahip olmadı. Şirketler müşteri davranışlarını anlık izleyebiliyor, pazar eğilimle­rini tahmin edebiliyor, yapay zekâ sayesinde haftalar süren analizle­ri dakikalar içinde tamamlayabi­liyor. Yönetim kurullarının önü­ne gelen raporlar daha kapsamlı, gelecek senaryoları daha ayrıntı­lı. Bütün bunların şirketleri daha hızlı ve isabetli kararlar alan orga­nizasyonlara dönüştürmesi bek­lenirdi. Oysa giderek belirginleşen bir çelişki var: Bilgiye ulaşmak ko­laylaştıkça karar vermek her za­man kolaylaşmıyor.

Bir zamanlar yöneticilerin so­runu yeterli bilgiye sahip olma­maktı. Bugün ise hangi bilgi­ye güvenileceği, hangi ihtimalin dikkate alınacağı ve hangi riskin üstlenileceği. Her kararın arka­sına yeni bir analiz ekleniyor, her öneri başka bir senaryoyla sor­gulanıyor, her belirsizlik yeni bir toplantının gerekçesine dönü­şüyor. Böylece şirketler bazen en önemli rekabet avantajlarından birini, zamanında harekete geçe­bilme yeteneğini kaybediyor.

Daha fazla veri, daha fazla tereddüt

Yönetim dünyasında güçlü bir kabul var: Daha fazla bilgi, daha iyi karar demektir. Elbette sezgilere dayalı, yeterince araştırılmamış kararların şirketlere ağır maliyet­ler yüklediğini biliyoruz. Ancak veriyle desteklenen karar alma ile karar verebilmek için sürekli da­ha fazla veri beklemek arasında önemli bir fark var.

Bugün tehlikelerden biri, ana­lizin kararın yerini almaya başla­ması. Yeni bir ürünün piyasaya sü­rülmesinden organizasyonel deği­şikliğe kadar pek çok konuda karar süreçleri daha fazla aşamadan ge­çiyor. Her aşama belirsizliği azalt­mayı amaçlarken bazen yenilerini üretiyor. Araştırmalar karşılaştı­rılıyor, departmanlardan görüşler alınıyor, alternatif senaryolar ha­zırlanıyor. Sonunda kararın ne­den alınması gerektiğinden çok, neden henüz alınmaması gerek­tiğine ilişkin gerekçeler birikiyor.

Yapay zekâ bu tabloyu daha da ilginç hâle getiriyor. Teknoloji ar­tık yalnızca bilgi sunmuyor; seçe­nekler üretiyor, olasılıkları hesap­lıyor,........

© Dünya