Kıdem tazminatı; genel olarak işverene ait bir ya da birkaç işyerinde bel­li bir süre çalışmış bir işçi­nin, işini kaybetmesi halin­de işinde yıpranması, yeni bir iş edinmede karşılaşaca­ğı güçlükler ve işyerine sağ­ladığı katkı göz önüne alı­narak geçmiş hizmetlerine karşılık, işveren tarafından işçiye kanuni esaslar dâhi­linde ödenen toplu para olarak tanımlanmaktadır.

Ancak kıdem tazminatı, iş söz­leşmesinin sona erdiği her du­rumda değil; yalnızca kanunda öngörülen hallerin varlığı halinde ve belirli bir kıdeme sahip olan iş­çilere, kıdemleri oranında öden­mektedir.

Bu yazıda kıdem tazminatına hangi hallerde hak kazanıldığı, hesaplamasının nasıl yapıldığı, 2026 yılı rakamları ve örnek he­saplamalar ele alınacaktır.

Kıdem tazminatından kimler yararlanabilir?

Kıdem tazminatından;

● 4857 sayılı İş Kanunu,

● 5953 sayılı Basın İş Kanunu,

● 854 sayılı Deniz İş Kanunu kapsamında çalışanlar yararla­nabilmektedir.

Kıdem tazminatı almak için hangi şartlar gerekir?

Kıdem tazminatından ya­rarlanmak için iki temel şart aranmaktadır:

1 En az 1 yıl çalışma şartı

İşçinin aynı işverene ait aynı veya farklı işyerlerinde en az bir yıl çalışmış olması gerekir.

2 İş sözleşmesinin kıdem taz­minatına hak kazandıracak şekilde sona ermesi

İş sözleşmesi, işçi veya işveren tarafından feshedilmiş olabilir. Ancak fesih şekli, kıdem tazmi­natına hak kazandıracak neden­lerle yapılmalıdır.

İşçi hangi hallerde kıdem tazminatı alabilir?

İşçinin işten ayrılırken kıdem tazminatı almasını sağlayan baş­lıca haller şunlardır:

● İşveren tarafından, İş Kanu­nu 25/II (ahlak ve iyi niyet kural­larına aykırı haller) dışındaki se­beplerle iş sözleşmesinin feshe­dilmesi,

● İşçi tarafından, İş Kanunu 24. maddede gösterilen haklı se­beplerle iş sözleşmesinin feshe­dilmesi,

● Muvazzaf askerlik hizmeti dolayısıyla iş sözleşmesinin fes­hedilmesi,

● İşçinin bağlı bulunduğu ku­rum veya sandıklardan yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı ya da toptan ödeme almak amacıyla işten ayrılması,

● Kadın işçinin, evlendiği ta­rihten itibaren bir yıl içinde ken­di isteği ile işten ayrılması,

● İşçinin ölümü nedeniyle iş sözleşmesinin sona ermesi,

● Yaş şartı dışında, sigortalı­lık süresi ve prim gün şartını ta­mamlayan işçinin kendi isteğiyle işten ayrılması.

Kıdem tazminatı nasıl hesaplanır?

Kıdem tazminatı hesabı, genel kural olarak işçinin:

● Son brüt ücretinin,

● çalışma yılıyla çarpılması yoluyla hesaplanır.

Formül:

Kıdem Tazminatı = (Giydiril­miş brüt ücret) × (Çalışma yılı)

Bir yıldan artan süreler için de aynı oran üzerinden........

© Dünya