Vatandaşın birikimleri altın ve yatırım fonuna akıyor
Gerçek kişilere ait finansal varlıkların toplam hacmi mart sonu itibarıyla yıllık yüzde 37,3 artışla 25,9 trilyon liraya ulaştı. Varlıklar içinde hala en büyük bölümü oluşturan TL mevduatta yıllık artış yüzde 19’da kalırken, altında yüzde 132,9, yatırım fonlarında yüzde 68,9 artış yaşandı.
Hane halklarının finansal araçlara yaptıkları yatırımlarda TL mevduat hala en büyük paya sahip olmaya devam ederken, tercih giderek altın ve yatırım fonlarına kayıyor.
Merkez Bankası ile Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) ve Emeklilik Gözetim Merkezi gibi ekonomi ile ilgili kurumların verileri gerçek kişilerin geleneksel finansal yatırım aracı olan TL mevduattaki artışın hız kestiği, buna karşılık kıymetli maden depo hesapları ile emeklilik ve menkul kıymet yatırım fonlarında rekor sayılacak artışlar yaşandığını gösteriyor.
Merkez Bankası’nın en son yayımladığı yılın ilk çeyreğine ait Finansal İstikrar Raporu’nda yer alan bir hesaba göre hane halkı finansal varlıklarının toplam hacmi geçen yılın aynı çeyreğine kıyasla yüze 37,3 artış kaydederek 25 trilyon 898 milyar liraya ulaştı. Bu hacim, Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) hafta başında açıkladığı büyüme verilerine göre mart itibarıyla son bir yılda cari fiyatlarla 67 trilyon 497,1 milyar lira olarak gerçekleşen gayri safi hasılanın (GSYH) yüzde 38,4’ü oranında bir büyüklük oluşturdu. Hane halkı finansal varlıklarının parasal sıkılaştırmanın henüz başlamadığı 2023’ün ilk çeyrek sonu itibarıyla yüzde 41,8 olan GSYH’ye oranı, 2024’ün aynı çeyreğinde yüzde 42,3’e kadar çıkmış, ancak 2025 ilk çeyrek sonunda yüzde 39,3’e inmişti. 2026’da da devam eden düşüşte, cari fiyatla milli gelirin finansal varlıklardan daha hızlı büyümesi etkili oldu.
Hane halkı finansal varlık hacmi içinde mart sonu itibarıyla en büyük bölümü 8 trilyon 38 milyar lira ile gerçek kişilere ait TL cinsi mevduatlar oluşturuyor. Yurt içi yerleşik gerçek kişilerin yurt dışı şubelerdeki de dahil söz konusu TL mevduat hacminde son bir yılda yüzde 19’la enflasyonun çok altında bir cari artış yaşandı. Tüketici fiyat endeksine (TÜFE) göre mart sonu itibarıyla yüzde 30,87 olan yıllık enflasyondan arındırıldığında, TL mevduat hacminde son bir yılda reel bazda yüzde 7,1 daralma olduğu görülüyor.
Önceki ekonomi yönetimi döneminde kur şoku kaygısı ile vatandaşların dövize yönelişini kırmak için 2021 sonunda ihdas edilen kur korumalı mevduat (KKM) ile 2022 yılında başlatılan dövizden dönüşümlü kur korumalı mevduat (DDM) uygulamasında kamuya gelen aşırı yükler nedeniyle........
