‘Enflasyon-Toto’yu kimse tutturamadı
Enflasyon sürecinin oynak ve öngörülmesi zor olmasının da etkisiyle, piyasa katılımcıları, reel sektör ve hanehalkı olmak üzere üç kesimin gelecek 12 ayın sonundaki düzeye ilişkin her ay ölçülen tahminleri son iki yılda hep saptı. Bu dönemde aylar itibarıyla hem gerçekleşen enflasyon hem de sosyal kesimlerin gelecek 12 ay beklentileri aşağı yönlü bir seyir izliyor. Ancak her ay yapılan ölçümlerde gelecek 12 ay sonrası için yapılan tahminler ile bunlarla eşleşen tarihler itibarıyla gerçekleşen yıllık enflasyon oranlarına bakıldığında isabetsizlik göze çarpıyor.
Tahminlerde görece en yüksek isabet piyasa katılımcılarında görülürken, hanehalkı beklentilerinin gerçekleşmelerden yukarı yönlü olarak belirgin biçimde ayrıştığı dikkati çekiyor. Merkez Bankası’nın sektörel enflasyon beklentilerine ilişkin veri seti, söz konusu 25 aylık dönemde ortalama tahmin hatası piyasa katılımcılarında 8,5 puanda kalırken, ortalamada reel sektör tahminlerinin 15 puan, hanehalkı tahminlerinin ise 31 puan saptığını gösteriyor.
Piyasa tutturmaya yaklaştı
Veriler, dezenflasyon sürecini finansal piyasaların daha hızlı fiyatladığını, vatandaşın ise geçmiş yüksek enflasyon deneyiminin etkisiyle gelecekteki fiyat artışlarını daha yüksek öngörmeye devam ettiğini işaret ediyor.
Bu dönemde enflasyon beklentilerinde piyasa katılımcıları ve reel sektör ile vatandaş arasındaki derin makasın da açık kalmaya devam ettiği dikkati çekiyor. Piyasa katılımcılarının Mayıs 2023’ten itibaren her ay yaptıkları tahminlerin bir yıl sonraki gerçekleşmelerin hep altında kaldığı, ancak giderek marjın kapandığı belirlendi. Bu kesim Mayıs 2023’te gelecek bir yılın sonunda enflasyonu yüzde 29,84 öngörürken, gerçekleşme yüzde 75,5’le oran bunun 45,6 puan üzerine çıkmıştı.
Tahmin ve gerçekleşme aralığı Haziran 2023-Haziran 2024’te 41 puana, Temmuz 2023-Temmuz 2024 eşleşmesinde 28,6 puana, Ağustos........
