Uluslararası tahkim, son yıl­larda yalnızca ticari uyuş­mazlıkların çözüm yöntemi ol­maktan çıktı; jeopolitik rekabe­tin hukuki sahnesine dönüştü.

ICSID verilerine göre 2025 ma­li yılında kaydedilen 109 dosya ile yatırım tahkimi tarihinin en yüksek başvuru sayısına ula­şıldı. Bu artış, küresel sermaye hareketleri ile devlet müdaha­leleri arasındaki gerilimin bü­yüdüğünü açık biçimde gösteri­yor. Özellikle enerji, maden ve altyapı sektörlerinde yoğunla­şan uyuşmazlıklar, tahkimi artık ekonomik olduğu kadar stratejik bir araç haline getirmiştir.

Venezuela: Kamulaştırmadan tahkime

Venezuela, tahkim hukukun­da adeta bir laboratuvar işlevi görüyor. Hugo Chávez dönemin­deki kamulaştırma politikaları sonrasında ülke aleyhine elliden fazla yatırım tahkimi başvurusu yapıldı ve bunların önemli bölü­mü hâlâ sonuç üretmeye devam ediyor.

ConocoPhillips kararında ol­duğu gibi milyarlarca dolarlık tazminat hükümleri, tahkim sis­teminin yatırımcı korumasın­daki ağırlığını ortaya koydu. Bu­na karşın Venezuela’nın 2012’de ICSID Sözleşmesi’nden çekil­mesi ve kararların tahsilinde ya­şanan güçlükler, sistemin uygu­lanabilirliği tartışmasını büyüt­tü.

Son dönemde ise Caracas........

© Dünya