Gümrükler, uzun yıllar vergiyi tahsil eden ka­pı gibi algılansa da son yıllarda ve önümüz­deki yeni dönemde ekonomik güvenliğin, reka­betçiliğin ve yeşil dönüşümün merkezine yer­leşmiş durumda. Avrupa Birliği’nin “Gümrüğün 2040 geleceği” üzerine yürüttüğü öngörü ça­lışmalarının ve akabindeki reform adımlarının ortak mesajına göre gümrükler, belge ve beyan odaklı bir mekanizmadan çıkıp veri, risk ve sür­dürülebilirlik odaklı bir yönetişim sistemine dö­nüşecek.

Bugün Türkiye’nin bu büyük dönüşüme hazır olup olmadığına cevap ararken, AB’nin yeni gümrük stratejisi olan yeşil mutabakat perspek­tifine de göz atacağız. Yaklaşan 26 Ocak Dünya Gümrük Gününü de hatırlayınca, haftanın konu­sunu bulmak pek de zor olmadı. Yeri gelmişken, benim de mensubu olduğum tüm gümrük camia­sının ve fedakar Gümrük teşkilatı kamu çalışan­larının Dünya Gümrük Gününü kutluyorum.

Türkiye-AB ticaretinde yeni oyunun adı ar­tık yalnızca gümrük vergisi değil; aynı zamanda karbon maliyeti. AB’nin CBAM (Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması) uygulaması 1 Ekim 2023’te geçiş dönemiyle başladı ve 1 Ocak 2026 itibarıyla CBAM’in esas uygulama aşamasına ge­çildi. Uygulama ile karbon içeriği ticari fiyat gi­bi pazarlığın parçası olacak.

Çelik, alüminyum, çimento, gübre, elektrik, hidrojen gibi alanlarda AB’ye satış yapan firmalar için rekabet artık sa­dece birim fiyat değil; gömülü emisyon ve doğru­lama kalitesi halini alırken, AB ithalatçısı CBAM raporlamasını “tahminle” değil, tedarikçiden ge­len doğrulanabilir verilerle........

© Dünya