Güzellik bir varlıktır. Şal aba geyinenler. Sevdiğine layık­tır.” Urfa Yöresi

Homer, Odysseus’un yolculu­ğunu 24 kitaplık Odysseia des­tanında anlatır. Truva Savaşı’nın ardından İthaka’ya dönüş yak­laşık on yıl sürer. Eve dönüşü­nü uzatan deniz, rüzgâr, geçitler, adalar, canavarlar ve yol boyunca karşısına çıkan engellerdir. Varış noktası bellidir, fakat oraya ulaş­mak ayrı bir sınavdır.

Son haftalarda küresel tarım piyasalarında benzer bir serüve­nin içinden geçiyoruz. Mahsulün tarlada bulunması artık tek başı­na yeterli değil. Ürünün limana, fabrikaya ve nihayet tüketiciye ulaşabilmesi gerekiyor. 28 Tem­muz tarihli “Bostan Korkulukla­rı” yazımızda bunu “arzın hare­ket kabiliyeti” şeklinde tanımla­mıştık. Geçtiğimiz hafta “Çifte Kıskaç”ta bir adım daha ilerleye­rek çekirdeğin kırım tesisine ula­şamadığı durumda yüksek rekol­tenin doğrudan yağ arzına dönüş­mediğini gördük.

Bu hafta Ren Nehri teoriyi fi­ziksel bir vakaya çevirdi. Fran­sa'da kanola tohumu birikirken Almanya'daki kırım tesisleri hammaddeye ulaşmakta zorlanı­yor. Normal koşullarda 2.500 ila 3.000 ton taşıyan mavnalar ba­zı kesimlerde yalnızca 300-400 ton yükleyebiliyor. Küresel ta­rım ticaretinin ABCD devlerin­den ADM, Mainz’daki yağlı to­hum işleme tesisinde faaliyetleri durdurdu. Hatırlarsak geçtiğimiz hafta Allseeds de Ukrayna’nın Karadeniz limanlarındaki ope­rasyonlarını askıya almıştı. Hammadde var. Fabrika var. Ara­daki yol çalışmıyor.

Ağustos ayında Avrupa ekono­misi, özellikle Almanya, tatile gi­rer. Türkiye’nin ihracat ve sanayi verilerini doğru yorumlamak da Alman ekonomisinin bu belirgin mevsimsel karakterini okumayı gerektirir. İki ülkenin sanayileri yalnızca nihai mal ticaretiyle de­ğil, güçlü bir sermaye ve ara malı değer zinciriyle birbirine bağlı. Tarım­da ise Avrupa’daki alım temposunun mevsim­sel yavaşlamasını iklim ve lojistik kaynaklı fizi­ki kısıtlardan ayırmak gerekiyor. Ren’deki re­kor düşük su seviyesi ise Ağustos gürültüsü­nün ötesinde fiziki akışı doğrudan kısıtlıyor.

Ren’deki lojistik sıkışıklık mevcut mahsulün hareketini sı­nırlarken 2027 sezonunun baş­ka bir denklemi tarlaya ürün gir­meden kuruluyor. Hürmüz kri­zinin ardından azot (N), fosfat (P) ve potasyum (K) belirgin bi­çimde ayrıştı. Azotta ilk fiyat şo­ku büyük ölçüde geride kalırken Yara, CF Industries, Mosaic ve Nutrien’in ikinci çeyrek........

© Dünya