ANKARA’DA MASADA SADECE UÇAK DEĞİL, MÜTTEFİKLİK SINAVI VAR

Trump’ın Ankara’da Erdoğan’la düzenlediği ortak basın toplantısında F-35 sorusuna verdiği cevap, yıllardır kilitli duran dosyanın yeniden açıldığını gösterdi. Trump, “Bu meseleyi de Ankara’da konuşacağız” derken, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın “Biz zaten beş uçak için söz almıştık, bu sözlerin yerine getirilmesini bekliyoruz” çıkışı aslında Türkiye’nin yıllardır söylediği cümlenin diplomatik özetiydi: Türkiye müşteri değil, ortak üretici olduğu bir programdan siyasi kararla dışlandı.

F-35 meselesi yalnızca savaş uçağı meselesi değildir. Bu dosya, Türkiye’nin parasını ödediği, sanayisiyle katkı verdiği, pilotlarını hazırladığı, parçalarını ürettiği bir programda müttefiklik hukukunun nasıl askıya alındığının dosyasıdır. Türkiye 2007’de F-35 Müşterek Taarruz Uçağı Programı’na ortak üretici olarak katıldı; Türk savunma sanayii şirketleri yıllarca uçağın gövdesinden motor parçalarına kadar kritik üretim zincirinde yer aldı.

Bugün Ankara’da yeniden açılan başlık şudur: Amerika, Türkiye’ye verdiği sözü tutacak mı?

Türkiye’nin F-35 macerası aslında büyük bir güven testidir. Ankara bu programa “hazır alıcı” olarak değil, üretim ortağı olarak girdi. Türk şirketleri F-35 tedarik zincirinde yüzlerce parçanın üretiminde görev aldı; bazı değerlendirmelere göre Türk sanayiinin programdaki iş paketi milyarlarca dolarlık büyüklüğe ulaşıyordu. Alp Aviation, AYESAŞ, Kale, TUSAŞ, TEI gibi şirketler bu zincirin parçasıydı.

Ama sonra S-400 bahanesiyle dosya siyasi bir kuşatmaya dönüştürüldü.

ABD, Türkiye’nin Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi almasını gerekçe göstererek 2019’da Türkiye’yi F-35 programından çıkarma sürecini başlattı. Pentagon, “Türkiye hem S-400’e hem F-35’e sahip olamaz” çizgisini ilan etti. Ardından Türk pilotların eğitimi durduruldu, teslimat süreci askıya alındı, Türkiye’nin programdaki rolü adım adım tasfiye edildi.

Oysa Türkiye’nin S-400’e yönelmesinin arkasında da Batı’nın yıllarca oyaladığı hava savunma ihtiyacı vardı. Türkiye........

© Diriliş Postası