Birinin sana karşı tavrı; onun karakterini, senin ona karşı davranışın ise; senin karakterini gösterir. İnsan, başkasının davranışlarından sorumlu değildir, fakat o davranışlara verdiği karşılıktan sorumludur. Çünkü herkes içinde taşıdığını dışarıya yansıtır. Kiminin; dilinden nezaket, kimininkinden hakaret, kiminin elinden iyilik, kimininkinden zarar, kiminin gönlünden vefa, kimininkinden ihanet çıkar. Bize düşen, karşımızdakinin karakterine göre karakter değiştirmek değil; kendi ahlâkımızı muhafaza etmektir. Kedi seni ısırdı diye dönüp kediyi ısırmazsın. “Onun tabiatı budur.” der, yaranı tedavi eder ve bir daha zarar görmemek için mesafeni ayarlarsın. İnsan ilişkilerinde de benzer bir ölçü vardır. Bir insanın yalan söylediğini öğrendiysen her sözüne inanmazsın. Emanete ihanet ettiğini gördüysen yeniden aynı emaneti teslim etmezsin. Vefasızlığını tecrübe ettiysen ondan vefa beklemezsin. Sürekli zarar veriyorsa mesafe koyarsın. Fakat bütün bunları yaparken onun kötülüğünü kendine karakter edinmezsin.Çünkü tedbir başka, intikam başkadır. Mesafe başka, kin başkadır. Affetmek başka, yeniden güvenmek başkadır.

İslâm ahlâkının insana kazandırdığı en önemli özelliklerden biri; kötülüğün karşısında kötülüğe dönüşmemektir. Kur’ân-ı Kerîm, “İyilikle kötülük bir olmaz. Sen kötülüğü en güzel olanla sav.” buyurur. (Fussilet, 41/34) Bu emir, kötülük karşısında şahsiyetsizce susmak anlamına gelmez. Zulme razı olmak hiç değildir. Haksızlığı görmezden gelmek de değildir. Aksine insanın öfkesinin, intikam duygusunun ve nefsinin esiri olmadan hareket edebilmesini öğütler. Kur’ân, haksızlığa uğrayan kimsenin hakkını aramasını meşru görürken affetmenin ve........

© Denge