İnsan çoğu zaman hayatın anlamını yanlış yerde arar. Gücü; imkânda, değeri; sahip olduklarında, huzuru; dış dünyada bulacağını zanneder. Oysa hakikat çok daha sade ve derindir. Hayatı anlamlı kılan şey; sahip olunan imkânlar değil, o imkânları nasıl değerlendirdiğini belirleyen akıldır. Çünkü imkân; bir araçtır, akıl ise; yön verendir.

Aynı imkâna sahip iki insanın bambaşka hayatlar yaşaması tesadüf değildir. Biri elindekini büyütür, diğeri tüketir. Biri yokluktan anlam çıkarır, diğeri varlık içinde kaybolur. İşte bu farkı oluşturan şey; zekâdan öte, aklın doğru kullanımıdır. Çünkü akıl sadece düşünmek değil; doğruyu ayırt etmek, ölçüyü korumak ve sonuçları öngörebilmektir.

İnsanlık tarihine bakıldığında büyük kırılmaların, büyük başarıların ve büyük felaketlerin arkasında imkân değil, aklın olduğu görülür. Aynı teknoloji; bir toplumda medeniyet kurarken, başka bir toplumda yıkım aracı olabilir. Aynı zenginlik; bir elde hayra dönüşürken, diğerinde zulme kapı aralayabilir. Mesele; neye sahip olunduğu değil, sahip olunanla neleren yapıldığıdır.

Akıl; insanın pusulasıdır. İmkân ise; o pusulanın yön verdiği yolda kullanılan bir araçtır. Pusula bozuksa; en güçlü gemi bile kayalıklara çarpar. Ama pusula doğruysa, küçük bir sandal bile doğru limana ulaşır. İşte bu yüzden akıl, imkândan daha kıymetlidir.........

© Denge