Tarih boyunca tüm güçlü ülkeler, görece zayıf bir ülkeyi istila edip insanlarını öldürdüklerinde hep haklı bir mazeretleri olduğunu, hukuka ve ahlaka uygun davrandıklarını iddia ettiler. Günümüzde de yepyeni bir dünya hukuku ve ahlak anlayışı ortaya çıkıyor.

GEÇMİŞİN HUKUK ANLAYIŞI

Toplumların hukuk ve ahlak anlayışları yakından ilişkilidir. Cengiz Han, “Tanrı beni insanları cezalandırmak için gönderdi” diye düşünürdü, muhtemelen bu yüzden vicdan azabı çekmezdi. Ordusu, bir kaleyi zapt ettiğinde köpekler dahil tüm canlıları öldürürdü. (Moğolların gizli tarihlerinden öğrendiğimiz kadarıyla Cengiz Han köpekten korkardı, o yüzden askerleri girdikleri bir kalede köpekleri de öldürürlerdi.)

Yeni Dünya’yı keşfeden Avrupalılar, bu yeni dünyanın insanlarının ilkel olduklarını düşündüler ve onlara medeniyeti, yani Hristiyanlığı götürmek istediler. Bu amaçla tüm Kızılderilileri, İnkaları ve Aztekleri yok ettiler, tarihin en büyük soykırımlarından birisini gerçekleştirdiler. Biraz rahatsız oldular ancak kendilerini rahatlatacak sebepleri vardı. Örneğin bu soykırımdan yıllar sonra John Steinbeck “Cennetin Doğusu” romanında, “Kızılderililere karşı haksızlık ettik fakat buna mecburduk, toprakları çok verimliydi” yazdı. Tarihte para ve güç insan hayatından daha önemli olmuştur.

Avrupalılar, Kudüs’ü kurtarma gerekçesiyle çok sayıda Haçlı Seferi düzenlemişlerdir. Avrupa’da uzun yıllar mezhep savaşları yapıldı. Tüm mezheplerin yanlıları kendilerinin kesin haklı olduklarını........

© Cumhuriyet