menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

İlk kütüphanemiz nasıl doğdu?

30 0
02.04.2026

Mustafa Kemal Paşa 27 Aralık 1919 günü Ankara’ya ulaşır. İstanbul’da Minber, Sivas’ta İrade-i Milliye gazetelerinde olduğu gibi direnişin ve Millî Mücadelenin sesini duyurmak ister. Bunun için de 10 Ocak 1920 tarihinde Hakimiyet-i Milliye adında bir gazete yayımlanır. Kütahya - Eskişehir Muharebeleri öncesinde 30 Haziran 1921 günü bu gazetedeki bir haber dikkat çeker: "Bir İhtiyaç-ı İrfanımız: Ankara'da bir Millî Kütüphanemiz olmalı" başlıklı yazıda Milli Mücadele’nin merkezi olan Ankara’nın bir kütüphanesinin olması, memurların ve ilme susamış gençlerin de bu kütüphaneden faydalanması gerektiği belirtilir.

Savaşın ortasında, Ankara’da bir kütüphane kurulması Hakimiyet-i Milliye aracılığıyla dile getirilir.

*30 Haziran 1921, 8 Temmuz 1921 ve 26 Temmuz 1922 tarihli Hakimiyeti Milliye gazeteleri (Milli Kütüphane Arşivi) 

Bir hafta sonra, yine Kütahya Eskişehir Muharebeleri öncesinde, 8 Temmuz 1921 günü aynı gazetede Ankara’da Maarif Vekaleti binasında bir Maarif (eğitim) Kongresi düzenleneceği duyurulur. “Umumi Kütüphaneler” başlığı altında benzer talep yinelenir ve Ankara’da bir kütüphaneye ihtiyaç olduğu hatırlatılır. Hatta kütüphanenin açılacağı yer konusunda da önerilerde bulunulur. 

Yine, savaşın ortasında, Ankara’da kongre toplayıp eğitim sorunlarının masaya yatırıldığı dönemde bir de kütüphane kurulması gerektiği Hakimiyet-i Milliye aracılığıyla dile getirilir.

Bu kez de 26 Temmuz 1922 günü, yani Büyük Taarruz’dan bir ay kadar önce, yine savaşın ortasında, yine eline aynı gazeteyi alanlar güzel bir haberle karşılaşır. 25 Temmuz 1922 günü Umumi Kütüphane’nin Ankara’da açıldığı müjdelenir. Haberde “Maarif Vekâleti umumi bir kütüphane açmış bulunuyor. Bu kütüphane evvelâ Vekâletin elinde mevcut kitaplardan sonra yurdun her tarafından vuku bulacak teberrular (bağışlarla) ile zenginleşecektir” denilir.

Yine, savaşın ortasında, Ankara’da bir kütüphane kurulması Hakimiyet-i Milliye........

© Cumhuriyet