Osmanlı dönemi Ankara’sı bir ticaret kentidir ve bu ticaretin ana kaynağı da Ankara keçisinden elde sof kumaşıdır. 1800’lerin sonunda bu kumaşının ihraç edilmesiyle birlikte İtalya, İngiltere, İran ve Fransa Ankara’da konsolosluk açar. 1890’larda kente su ve demiryolunun gelir, Ankara’nın önemi daha da artar. Öte yandan 1800’lerdeki kuraklıklar, şiddetli yağışlar, çekirge istilaları ve 1916 Yangını ile kent büyük zarar görür. Mustafa Kemal Paşa’nın, Erzurum ve Sivas Kongrelerinin ardından 27 Aralık 1919 günü ulaştığı Ankara böyle bir kenttir. 

“KENTİN YENİDEN İNŞASI”

Kurtuluş Savaşı’nın ardından 13 Ekim 1923 günü Ankara başkent olurken, 29 Ekim günü de Cumhuriyet ilan edilir. Yeni başkent, hızla inşa edilmeli ve örnek olmalıdır. O yıllarda İstanbul’daki elçiliklerin bina yokluğundan dolayı nazlanarak gelmek istemediği, Taşhan harici kalacak oteli olmayan Ankara birçok sorunla da boğuşur. Örneğin Meclisin biraz aşağısında, bugünkü Gençlik Parkı ile 19 Mayıs Stadyumu’nun bulunduğu yer bataklıktır ve Ankara sıtmanın kol gezdiği bir kenttir. Çağdaş bir başkentin kurulabilmesi için 1924 senesinde Carl Christoph Lörcher tarafından Ankara’nın ilk şehir planı, “Lörcher Planı” hazırlanır. Artan göç ve yeni binalara duyulan ihtiyaç nedeniyle 1925 senesinde başka bir plan hazırlanır. 1928 senesinde Ankara Belediyesi bir yarışma açarak daha da kapsamlı bir plan ister. Yarışmayı kazanan Hermann Jansen’in “Jansen Planı” doğrultusunda kent inşa edilir. 1932 senesinde uygulamaya giren Jansen Planı’nın bütün önemli özellikleri geçmişte yapılan “1924-1925 Lörcher Planı”nda da yer almaktadır, bu iki plan doğrultusunda kent inşa edilmiş olur.

*Lörcher ve Jansen Planları

“YENİŞEHİR’DEKİ İLK EV”

Cumhuriyetin ilanından önce yerleşim yeri olarak günümüzdeki Ulus ve Kale etekleriyle, kentin dışı sayılan ve mesire yeri olan Keçiören - Etlik bölgesinde ikamet edilir. Dikmen ve Çankaya sırtları ise yerleşkenin daha az olduğu bölgelerdir. İlk planlama doğrultusunda “Yenişehir” yani günümüzdeki “Kızılay” bölgesinde ilk evler yükselir. Meclis’te Evrak ve Tahrirat Müdürlüğü yapan Necmettin Sahir Sılan, Yenişehir’de ilk evi........

© Cumhuriyet