İlginç bir paradoks yaşanmıyor mu?

ABD’nin üç büyük düşmanı var: Biri Soğuk Savaş’tan bu yana ezeli jeopolitik rakip Rusya, diğeri küresel liderliğe oynayan yükselen güç ve günümüzde en önemli rakibi Çin, diğeri ise yıllardır yaptırımlarla zayıflatılmaya çalışılan İran...

Yaklaşık altı haftadır süren bir savaş, milyarlarca dolarlık askeri harcama ve küresel ekonomiye yayılan ağır bir maliyet söz konusu. Enerji piyasaları sarsılıyor, ticaret aksıyor, bölgesel gerilim büyüyor. Hem doğrudan savaşan ülkeler hem de dünya ekonomisi ciddi bir fatura ödüyor.

Ama tabloya baktığımızda ortaya çıkan sonuç şaşırtıcı:

Zayıflatılması hedeflenen üç ülkenin -İran, Çin ve Rusya’nın- stratejik olarak güç kazandığı görülüyor.

GELİN İRAN’DAN BAŞLAYALIM...

ABD, İsrail ve İran arasında ortaya çıkan ateşkes ilk bakışta çatışmaları durduran diplomatik bir adım gibi görünse de anlaşmanın içeriği İran’ın savaş sonunda zayıflamadığını, aksine stratejik olarak güçlenmiş olabileceğini gösteriyor. Her taraf anlaşmayı “zafer” olarak sunuyor: ABD yönetimi hedeflerine ulaşıldığını savunurken İran yönetimi de ateşkesi kendi koşullarının kabul edilmesi olarak yorumluyor. Ancak ateşkesin yapısı, İran’ın askeri olarak yenilmeden masaya oturduğunu ve müzakerelerin büyük ölçüde Tahran’ın önerileri etrafında şekillendiğini ortaya koyuyor. ABD’nin İran’ın nükleer ve füze programını sökmeyi amaçlayan 15 maddelik planı yerine İran’ın 10 maddelik planı görüşmelerin temelini oluşturdu ve bu plan; yaptırımların hafifletilmesi, dondurulmuş varlıklara erişim, yeniden inşa desteği ve Hürmüz Boğazı üzerindeki etkinliğin sürdürülmesi gibi önemli kazanımlar içeriyor.

Dünyadaki petrolün yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nın İran denetimi altında yeniden açılması, Tahran’ın elindeki kozun büyüklüğünü gösteriyor. İran’ın savaş sırasında başlattığı geçiş ücretlerini sürdürmeyi önermesi, ülke için yeni bir gelir kaynağı yaratabilir. Bu da savaşta zarar gören altyapının yeniden inşası ve bölgesel etkinliğin artırılması için ekonomik........

© Cumhuriyet