Okul, çocuğun aileden sonra hayata ilk adımını attığı yer... Sadece aldığı eğitim değil aynı zamanda kişiliğinin, değerlerinin şekillendiği, dünyaya bakışın mayalandığı kamusal alan. Bu yüzden eğitim sistemi üzerine yapılan her düzenleme, yalnızca teknik bir karar değil, aynı zamanda siyasal bir tercih olarak da karşımıza çıkıyor. Bugün Türkiye Cumhuriyeti’nin yapı taşlarından biri olan laiklik eğitim kurumları üzerinden yerinden oynatılmaya çalışılıyor... Bilinçli ve istikrarlı şekilde.. Peki bir binanın temel taşlarından birini yerinden sökersen ne olur? Yanıtı vermeden önce büyük tabloya bir bakalım...

Bugün yaşadıklarımızı tek tek olaylar üzerinden okumak kolay. Bir okulda ders zilinin ilahiyle çalınması. Buna itiraz eden velinin gözaltına alınıp sonra serbest bırakılması... Başka bir okulda 9 yaşındaki çocukların müfettişler tarafından “Din yerine başka bir ders yapılıyor mu”... “Derste cumhurbaşkanına hakaret ediliyor mu” diye sorgulanmaları... Ramazan etkinliklerinin sınırının belirsizleşmesi... Bunları münferit sayabiliriz. Ama son on yılın bütününe baktığımızda tablo başka bir anlam kazanıyor.

2016 yazı önemli bir kırılmaydı. Rıfat Yeniay’ın “Dindar Nesil Yetiştirme Projesi” kitabı bu tarihten itibaren süreci belgeler üzerinden izliyor ve askeri liselerin kapatılmasını bir başlangıç düğümü olarak okuyor. Darbe girişimi sonrasında askeri liseler kapatıldı; güvenlik gerekçeleri öne sürüldü. Ancak karar yalnızca güvenlik düzenlemesi değildi. Devletin genç kuşakları hangi kurumsal hat üzerinden yetiştireceğine dair tercih de değişmiş oldu. Çünkü o tarihten sonra eğitim alanında yalnızca yapısal değil, yönelimsel bir yeniden yapılanma başladı.

2017’de TEOG’un kaldırılması bu sürecin ikinci önemli adımıydı. Resmi gerekçeler pedagojikti: sınav stresini azaltmak, yerel yerleştirmeyi güçlendirmek. Ancak sınav sistemleri yalnızca ölçme araçları değildir; okul türleri arasındaki güç dengesini belirler. Merkezi sınavın kaldırılması ve yerel yerleştirmenin güçlendirilmesi, öğrencilerin okul türlerine erişim biçimini değiştirdi. Sınavla öğrenci alan okul sayısının........

© Cumhuriyet