menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Hukuk ve demokrasi olmadan ne ekonomi düzelir ne de yatırım gelir!

11 0
friday

Neredeyse iki yıldır Manisa ve Manisalılar, Çinli yatırımcı tarafından kente kurulacak otomobil fabrikasını bekliyordu. İlk elde 5 bin kişinin istihdam edileceği yatırımın, kent ve bölge ekonomisine önemli katkılar sağlayacağı düşünülüyordu. Hatta beklenti o kadar yüksekti ki çevre il ve ilçeler bile yatırımdan kendilerine de pay umuyordu. Oysa gelinen noktada, umutlar ve beklentiler adeta hayal oldu. Manisalılar ve Egeliler gerçeğe uyandı!

Ekonomi alanında Ege’yi ilgilendiren bir başka önemli gelişme de, tavukçuluk firmalarına “denetim kayyımı” atanması oldu. Çünkü bu firmaların önemli bölümü Ege Bölgesi’nde bulunuyordu. 

ÇİNLİ BYD’NİN ÇIKIŞI 

Geçtiğimiz hafta Çin merkezli BYD’nin yetkilisi Stella Li, Manisa’da kurulacağı söylenen fabrikanın kurulumunu askıya aldıklarını açıkladı. Oysa yaklaşık iki yıl önce Temmuz 2024’te düzenlenen imza töreni ile 1 milyar dolarlık bir yatırımla Manisa’da 150 bin kapasiteli bir elektrikli ve şarj edilebilir hibrit otomobil fabrikası kurulacağı açıklanmıştı. Manisa’da 5 bin kişinin doğrudan çalışacağı fabrika ile Ar-Ge merkezi kurulacaktı. Sözde, BYD’nin bu yıl üretime başlayacağı öngörülüyordu.

Bu yatırım kapsamında, söz konusu BYD firmasına, gümrük muafiyeti gibi önemli ayrıcalıklar ve kolaylıklar sağlanmıştı. Bunların etkisiyle firma geçen yıl Türkiye’de yüzde 450 artışla 46 bin otomobil sattı. Böylece firma 1.5 milyar dolarlık ciro yaparken 1 milyar dolarlık yatırım yapılmadığı gibi süreçte ülkemizin vergi kaybı da 500 milyon doları buldu. 

EKONOMİDEKİ SORUNLAR 

Ekonomik yaşam başta enflasyon olmak üzere pek çok önemli sorunla cebelleşiyor. Resmi enflasyon oranı bile yıllık bazda yeniden yükselişe geçiyor. Siyasi risk sıralamasında en riskli 10 ülke arasında yer alıyoruz. Bütün bu sıkıntılar uygulanan ekonomik programın sorunlara çözüm olamadığını ortaya koyuyor. Ekonomide belirsizlikler artıyor. 

Ekonomide yaşanan olumsuzlukların bir başka önemli boyutunu yatırımsızlık oluşturuyor. Yerli yatırımcı yurtdışına yönelirken yabancı yatırımcının gelişi de azalıyor. Böylece doğrudan yatırımda bilanço eksiye dönüyor. TEPAV, Ocak-Mart 2026 dönemi yabancı doğrudan yatırımlara yönelik bültenini yayımladı. Buna göre, Türkiye 2.6 milyar dolar yatırım alırken 2.8 milyar dolar Türkiye’den yurtdışına yatırım yapıldı. 

Aslında ekonomide yaşanan sorunların temelinde ve özellikle de yatırımcının ülkemizden uzaklaşmasında, hukuk ve demokrasi alanındaki sıkıntılar yatıyor. Bu durum, ulusal ve uluslararası birçok gözlemci tarafından da dile........

© Cumhuriyet