Her şey duvarlara yazılan bu cümleyle başlamıştı: “Doktor, şimdi sıra sende.”

Yazıldığı gibi göz doktoru olan Esad’a sıra geldi ama bu, 13 yıl kesintisiz sürecek bir savaş demekti.

Bunca yıl Esad’dan alınamayan Halep, Hama, Humus, Şam yalnızca 11 günde teker teker ele geçirildi. Suriye’yi yarım asırdır yöneten Esad ailesinin iktidarı böylece son buldu.

Esad Rusya’ya sığınırken eski IŞİD düşmanı, bir başka köktendinci Colani, Halep’te boy gösteriyordu. Tüm dünya bir anda HTŞ’yi konuşmaya başladı.

Bir de Rusya’nın ve İran’ın neden Esad’ın yardımına koşmadığını... Açıklaması basitti:

İkisi de fiili ya da sözlü olarak kendi savaşlarının içindeydi ve Suriye yalnızca pazarlık konularından biriydi.

Suriye’yi bütünleştirmede ısrarlı görünen Şara, Esad’ın Suriye’ye iadesini istiyor ve her şeyi başlatan cümle tekrarlanıyor: “Doktor, şimdi sıra sende.”

Bölgede beliren her kaostan yararlanan, yıkılan iktidarların açtığı çatlaklara sızarak hikâyesi sonunda sözde Kürdistan’a bağlanacak özerk yönetimler kurmak isteyen terör grupları, bu defa kafa kesen IŞİD’e karşı ABD’nin cephe ortağı olarak kendini dünya kamuoyunda parlatacaktı.

Ancak ABD Büyükelçisi Barrack’ın da söylediği gibi, köprünün altından çok sular akmış; IŞİD’e karşı zafer kazanılan 2019’dan beri çok şey değişmişti. Şam iktidarını SDG/YPG değil, HTŞ yıkmıştı. Esad’ı ülkesinden ne IŞİD ne YPG gönderebilmişti; bunu yapan Muhammed el-Colani, yani Ahmet eş-Şara idi.

Dolayısıyla ABD’nin artık resmi ortağı, IŞİD’le mücadelede sorumluluk alan ve uluslararası koalisyona katılan Şam yönetimi olmalıydı. Yani omurgasını YPG/PYD’nin oluşturduğu SDG’ye artık gereksinim kalmadı.

Nitekim, Şara yönetimi ile SDG komutası arasında yapılan 14 maddelik ateşkes ve bütünleşme anlaşmasıyla Deyrizor ve Rakka’dan çekilen SDG’yi rahatsız eden, özerkliğini ilan ettiği alandaki üstünlüğünü bırakıp Suriye ordusu altında bir azınlık halini almak.

“Yabancı PKK liderlerinin Suriye dışına çıkarılması” taahhüdü ise anlaşmanın bizi ilgilendiren bir başka yönü. “Yabancı” derken, Türkiye’den ve İran’dan örgüte katılanların kastedildiği açık.

Rojava, Kürtçede “batı” demek. Sırrı Sakık, TBMM’de Rojava’dan “kırmızı çizgimiz” diye........

© Cumhuriyet