Çağdaş Marksist düşünür, Fransız Komünist Partisi’nin bir dönem önde gelen akademisyen sözcüsü Louis Althusser’den (1918-1990) bir şey okumamış olmam, kendisi bugün bir zamanki popülerliğine sahip olmasa da kuşkusuz büyük eksikliktir.

Marx İçin, Lenin ve Felsefe, Kapitali Okumak, Sanat Üzerine Yazılar vb. yapıtlarına öncelik vererek bu eksikliğimi geç de olsa kapatmaya çalışmalıyım.

Taner Timur geçen hafta sözünü ettiğim yapıtının “Marx ve Felsefenin Dönüşümü” başlıklı bölümüne şu cümlelerle başlıyor:

“Marx’ın bir felsefesi var mıydı? (...) 1970’lerde Althusser ve çevresi, yıllarca süren bir arayıştan sonra, bu soruya ‘hayır’ yanıtını vermişti”

Buna karşılık yine Taner Hoca, Althusser çevresinden Etienne Balibar’ın (d.1942) Marx’ın Felsefesi adlı kitabı hakkında şunları söylüyor:

“Balibar eserinin daha ilk sayfalarında Marx’ın bir felsefesi olmadığını ilan ediyor fakat bir tutarsızlık izlenimi verecek şekilde, kitapta sık sık da ‘Marx’ın felsefesi’nden (hatta bazen de ‘felsefeleri’nden söz ediyor.”

Öyleyse... Taner Hoca’nın aracılığı ile Balibar’la devam edelim: “Marx........

© Cumhuriyet