Özel haberlerimizi ve günün öne çıkan gelişmelerini kaçırmamak için BirGün’ün WhatsApp kanalını buraya dokunarak hemen takibe alabilirsiniz.

Soğuk Savaş deyimi, 2. Dünya Savaşı sonrası ABD ve İngiltere’nin başını çektiği Sovyetler Birliği karşıtı propaganda çalışmalarını ve sosyalist aydınlara yönelik saldırılarının yanı sıra sosyalist dünyanın karşı propagandasını da kapsar. Sosyalist bloğun çökmesinin ardından, iki kutuplu dünyadan çok kutuplu bir dünyaya geçiş aşamasında taraflardan biri saldırılarını durdururken, Batı dünyası (kapitalizm) eski alışkanlığını terk etmemişe benziyor.  Batı dünyasında, Ukrayna savaşı nedeniyle Rusya’yı tehdit ve tehlike unsuru olarak görme eğilimi güçleniyor. Artık yalnızca yazılı basın ve beyazperde aygıtları yok ellerinde, devasa bir medya imparatorluğu var.

Bu arada, tiyatro sanatı ‘Soğuk Savaş’ın acılarını gündeme getirerek, seyirciyi uyarma görevini üstlendi. Ülkemizde de sahnelenen, Arthur Miller’in McCarthy dönemindeki ‘komünist avı’ üstüne alegorik oyunu ‘Cadı Kazanı’nı (1953) bilmeyen yoktur herhalde. Soğuk Savaş yıllarını konu alan daha pek çok sahne yapıtı var. ‘Chess’ müzikali (1986), bir gençlik korosunun nükleer savaşı önleme çabasını konu alan Off-Broadway oyunu ‘Cold War Choir Practice’ (2025), St. Petersburg’da pazarlamacılık yapan iki arkadaşın casuslukla suçlanmasını anlatan,  Soljenitzin’e atfen yazılan bir şarkıdan esinlenen ve tıpkı ‘Chess’ gibi New York Manhattan’da Signature Theatre’da sahnelenen (2026) ‘Mother Russia’ adlı müzikli oyun bunlardan birkaçı... Londra’da Almeida Theatre’daki ‘Soğuk Savaş’ ise Polonyalı yönetmen Pawel Pawlikowski’nin anti-komünizmi duygusal bir kılıf içinde sunan etkileyici filminin bir uyarlaması.

Film festivallerindeki Ukrayna fırtınası, Filistin meselesi nedeniyle biraz durmuş gibi. Ama Ukraynalı yönetmenler ABD ve Avrupa ülkeleri finansmanı ile Soğuk Savaş yıllarını aratmayan yapıtlara imza atıyorlar. Hiç kuşkum yok, Rusya da Ukrayna’daki askeri başarılarını içeren kahramanlık destanlarını sahnelere ve perdeye taşımaktan geri durmuyordur. Ama festivallerin pek çoğu Rus filmlerine açık ya da gizli ambargo koyduğu için bu filmleri izleyemiyoruz. Bu arada savaştan değil, barıştan yana tavır alan sanatçıların da sırf Rus oldukları için görmezden gelinmesi ya da açıkça reddedilmesi anlaşılır gibi değil. Bütün bunlar Soğuk Savaşın halen de sürmekte olduğunun bir göstergesi değil de nedir?

MCCARTHY’NİN KARA LİSTELERİ

Dilerseniz şimdi Soğuk Savaşın........

© Birgün