Edebiyat dünyasında farklı türlerde eser veren çok sayıda yazar olduğu herkesin malumu. Roman, öykü, şiir alanlarının tek bir tanesi ile sınırlı kalmayan yazarların bir kısmı yaratıcılıklarını tiyatrodan da esirgememişlerdir. Edebiyatımızda Nazım Hikmet’ten Adalet Ağaoğlu’na, Necati Cumalı’dan Murathan Mungan’a çok sayıda örnek verebiliriz. Bu ilişkinin bir başka yönü de uyarlamalar… Dünya edebiyatının ‘kanon’larından önemli bir bölümü tiyatroya (kimi zaman opera ya da müzikale) uyarlanmıştır. Cervantes’in ‘Don Kişot’u, Tolstoy’un ‘Savaş ve Barış’ı, Jane Austen’in ‘Gurur ve Önyargı’sı, Mary Shelley’in ‘Frankenstein’ı, Dostoyevski’nin ‘Suç ve Ceza’sı, Kafka’nın ‘Dönüşüm’ü, Orwell’in ‘1984’ ve ‘Hayvan Çiftliği’, Kazancakis’in ‘Zorba’sı, Agatha Christie ve Reşat Nuri Güntekin romanları, Yaşar Kemal’in ‘Ağrı Dağı Efsanesi’, Orhan Kemal’in ’72. Koğuş’u, Sabahattin Ali’nin ‘Kürk Mantolu Madonna’sı, Ahmet Hamdi Tanpınar’ın ‘Saatleri Ayarlama Enstitüsü’, Yusuf Atılgan’ın ‘Anayurt Oteli’,  Latife Tekin’n ‘Sevgili Arsız Ölüm’ü, Rıfat Ilgaz’ın ‘Hababam Sınıfı sahneye uyarlanan romanlar arasında ilk akla gelenler…

Devlet Tiyatroları’nın 75. Yılı nedeniyle başlattığı ‘Romandan Sahneye’ projesi bu alanda yeni ürünler verilmesini özendiren bir uygulama. Kuşkusuz riskli bir proje, çünkü koca bir romanı iki saatlik bir oyuna sığdırmak ve yazarın özünü kaybetmemek kolay iş değil. Bazı arkadaşlarımız olumlu yaklaşmadı bu projeye; tiyatro yazarlarımıza ürün ısmarlamak ya da mevcut eserlerini sahnelemek yerine romanlardan oyun çıkartma çabasını anlamsız buldular. Bu konuda farklı düşünüyorum. Roman okuma alışkanlığının giderek azaldığı bir zamanda edebiyatımızın değerli yazarlarını genç seyircilerle buluşturmak neden zararlı olsun? Romanları özetlerinden okuyup fikir edinmekle yetinen gençlerin merakını kamçılayabilir bu oyunlar. Sevdiği bir oyunun aslını okuma ihtiyacı yaratabilir (en azından  ‘Sesli Kitaplar’da Füsun Demirel’in sesinden dinlenebilir). Aynı şey televizyon dizilerine uyarlanan romanların başına gelmedi mi? Büyük bölümünü başarısız olarak........

© Birgün