20. yüzyılın önde gelen düşünürlerinden Hannah Arendt’ten ödünç aldığım bir kavramın beyazperdeye yansımasından söz etmek istiyorum bugün. Ukrayna’da, Venezuela’da, Filistin’de, Lübnan’da, İran’da ve başka yerlerde olup bitenleri korku filmi gibi izledik, izlemeye devam ediyoruz. Bu sürece tepkisiz kalmayan, mücadele eden, bedel ödeyenler unutulmayacak elbette… En verimli dönemlerini ailelerinden uzakta, demir parmaklıkların ardında geçiren gazetecileri, siyasetçileri, bürokratları ve onların mücadelelerinden direnç ve umut derleyen herkesi selamlayarak başlamak istiyorum. Dünyanın dört bir yanında ifade özgürlüğünü savunan, muktedirlere karşı sesini yükseltenler arasında sanat insanları öne çıkıyor. Özellikle de sinemacılar…

Sinema dünyasının usta yönetmenleri ve ünlü yıldızlar olup bitenlere karşı tepkilerini dile getiriyor. Popüler kültürün parçası oldukları için görünürlükleri fazla; sözlerinin geniş kitlelere ulaşmasını sağlayan ayrıcalığa sahipler.

Martin Scorsese’den Guillermo del Toro’ya, Ken Loach’dan Pedro Almodovar’a, Alfonso Cuaron’dan Mike Leigh’e, Jonathan Glazer’den  Yorgos Lanthimos’a, Cafer Panahi’den Asghar Farhadi’ye, Sean Penn’den Mark Ruffalo’ya, Susan Sarandon’dan Tilda Swinton’a, John Kusack’dan  Javier Bardem’e, Olivia Colman’dan Emme Stone’a, Riz Ahmed’ten Joaquin Phoenix’e pek çok sinemacı Filistin’den İran’a dünyanın her yanında yaşanan insanlık trajedisine karşı seslerini yükseltiyor. Hollywood’un kara listesine girmeyi göze alarak…

Yalnızca sözleriyle değil, ürünleriyle de kötülüğün sıradanlaşmasına karşı çıkıyor sinemacılar. Avrupa sinemalarının yanı sıra, Ortadoğu, Afrika ve Latin Amerika sinemalarından pek çok yönetmen ülkelerinin toplumsal-siyasal tarihi ile hesaplaşmayı seçti sinema tarihi boyunca. Geçmiş yazılarımda, dünyada olup bitenlere karşı suskun kalmayan yönetmenlerin filmlerinden örnekler vermiştim. En son, geçen hafta Macar usta Istvan Szabo’dan söz ettim. Elbette, Szabo’nun içinde yaşadığı toplumun çelişkilerine değindiği yapıtlar ‘Taraf Tutmak’ ve ‘Mefisto’ ile........

© Birgün