Bir sabah restoran mutfağına girdiğinizi düşünün. Tezgâhın üzerinde bıçaklar, ocakta tencereler, köşede ise sessiz sedasız çalışan görünmez bir yardımcı: yapay zekâ. Hayır, size bağıran, “soğanı yanlış doğradın” diyen bir robot şef değil bu. Daha çok, binlerce tarif defterini aynı anda karıştırabilen, maliyet hesaplarını uykusuz yapabilen ve hava durumuna bakıp “bugün çorba satar” diye fısıldayan dijital bir asistan.

Önce en temel soruya dönelim: Genelde yazılarımıza konu olan yapay zekâ neydi? Kısaca hatırlayalım: Düşünen bir varlık değildir. Bilinci, niyeti, damak zevki yoktur. Yaptığı şey, büyük miktarda veriye bakıp örüntüler yakalamaktır. İnsan nasıl yılların deneyimiyle “bu menü tutar” diyorsa, yapay zekâ da geçmiş satışlara, müşteri tercihlerine, mevsime ve hatta hava durumuna bakarak tahmin üretir. Aradaki fark, onun bunu saniyeler içinde yapabilmesidir.

Bugün büyük restoran zincirleri YZ’yi çoktan mutfağın arka tarafına yerleştirdi. Hangi gün ne kadar malzeme alınmalı, hangi saatlerde hangi yemek daha çok satıyor, hangi ürün tabağa çıkmadan önce çöpe gidiyor… Bunların hepsi artık sezgiyle değil, veriyle yanıtlanıyor. McKinsey’nin sektör analizlerine göre, yapay zekâ destekli talep ve stok yönetimi gıda israfını yüzde 20–30 oranında azaltabiliyor. Romantik değil ama etkili.

Asıl ilginç kısım ise işin yaratıcılık tarafında. “Yapay zekâ tarif mi yaratır?” sorusu burada sıkça soruluyor. Evet, yaratır. Ama bu yaratım, bir şefin yaratıcılığıyla karıştırılmamalı. Yapay zekâ, yüz binlerce tarifteki malzeme kombinasyonlarını analiz eder, “şu malzemeler daha önce birlikte kullanılmış mı” diye........

© Birgün