Özel haberlerimizi ve günün öne çıkan gelişmelerini kaçırmamak için BirGün’ün WhatsApp kanalını buraya dokunarak hemen takibe alabilirsiniz.

Çocukluğumda geleceği anlatan kitaplar okurdum (hâlâ bayılarak okuyorum). Yıl 2025 olduğunda Mars’ta şehirler kurulmuş olacaktı. Evlerde robot hizmetçiler dolaşacak, insanlar sıkıcı işlerden tamamen kurtulacaktı. Kanser büyük ölçüde çözülmüş olacak, otomobiller havada uçacak, insanlar hafta sonu tatilleri için Ay’a gitmeye başlayacaktı.

Sonra 2025 geldi. Mars’a yerleşemedik. Ama su içmeyi hatırlatan aylık abonelikli uygulamalar geliştirmeyi başardık. Uçan arabalarımız yok. Buna karşılık tost makinesinin internete bağlanabildiği bir dünyada yaşıyoruz. Bilim kurgu vaat ettiği geleceği teslim etmedi. Ya da belki teslim etti, ama yanlış adrese gönderdi.

GELECEĞE GİTTİK AMA YANLIŞ ÇIKIŞTA İNDİK

1960’ların ve 70’lerin bilim kurgu yazarları geleceği hayal ederken teknolojiyi insanlığın kurtuluş aracı olarak görüyordu. Arthur C. Clarke’ın, Isaac Asimov’un ya da Ursula K. Le Guin’in dünyalarında teknoloji insan kapasitesini artırıyor, bireyi özgürleştiriyor ve toplumu dönüştürüyordu. Bugün geldiğimiz noktaya baktığımızda ilginç bir manzarayla karşılaşıyoruz. Yapay zekâ geliştirebilecek seviyedeyiz. Ama hâlâ e-posta kutumuzdaki spam mesajlarla mücadele ediyoruz. Cep telefonlarımız Apollo görevlerini Ay’a götüren bilgisayarlardan milyonlarca kat daha güçlü. Ama bu işlem gücünün önemli bir kısmını sonsuz kaydırma hareketine harcıyoruz. Bu, biraz Formula 1 aracıyla markete ekmek almaya gitmeye benziyor ya da milyon dolarlık arabalar ile İstanbul trafiğinde 1980’lerden kalma arabalar ile aynı sıkışıklık ile mücadeleye. Teknik olarak etkileyici. Pratikte biraz üzücü.

BİLİM KURGU FİNANS BÖLÜMLERİNE YENİLDİ

Bilim kurgu yazarlarının temel sorusu şuydu: "Teknolojik olarak ne mümkün olacak?" Gerçek dünyanın temel sorusu ise farklıydı: "Hangisi daha çok para kazandıracak?"

Bu iki soru bazen aynı cevabı veriyor. Çoğu zaman vermiyor. Örneğin uçan araba geliştirmek mümkün. Ama reklam gösterme verimini yüzde iki artıran bir algoritma geliştirmek çok daha kârlı. Mars kolonisi kurmak heyecan verici. Ama insanların ekran........

© Birgün