Özel haberlerimizi ve günün öne çıkan gelişmelerini kaçırmamak için BirGün’ün WhatsApp kanalını buraya dokunarak hemen takibe alabilirsiniz.

Hukuk varsa neden kimse hukuka güvenmiyor?

Bir ülkede hukuk güvenliğinin olup olmadığını anlamak için yasaları açıp maddeleri tek tek okumaya her zaman gerek yok. Bazen daha basit bir soru yeterlidir:

Hakkımızda verilen bir mahkeme kararının uygulanacağından emin miyiz?

Ya Anayasa Mahkemesi'ne yaptığımız başvurunun makul sürede sonuçlanacağından?

Veya Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin verdiği bağlayıcı bir kararın devlet tarafından uygulanacağından?

Siyasal iktidarın hoşuna gitmeyen bir düşünceyi açıkladığımızda bunun ifade özgürlüğü sınırlarında kalacağından?

İşte hukuk güvenliği tam da bu soruların cevabında gizli.

Osman Kavala dosyası ise Türkiye'de hukuk güvenliğinin ne hale geldiğini anlatan tek başına ağır bir dosya.

2019'da AİHM karar verdi. Kavala'nın tutukluluğunun siyasi amaçlı olduğuna ve hak ihlali yarattığına hükmederek derhal serbest bırakılmasını istedi. Karar uygulanmadı. 2022'de bu kez Büyük Daire Türkiye'nin AİHS'nin işkence yasağı, özgürlük ve güvenlik hakkı, adil yargılanma hakkı, ifade özgürlüğü, toplantı ve dernek kurma özgürlüğü, haklara getirilecek kısıtlamaların sınırlandırılması maddelerini ihlal ettiğine hükmetti. Büyük Daire, AYM'nin bu dosyada etkili bir iç hukuk yolu olmadığını söyledi. Mahkeme kararında Kavala'nın AYM başvurusunun karar sürecinin uzaması nedeniyle AİHM'e başvurmadan önce bu sürecin tamamlanmasını beklemesinin gerekmediğini ifade etti. AİHM yerel mahkemelerin "kötü niyetli olarak Kavala'yı özgürlüğünden mahrum bıraktığını" söyleyerek, Gezi Parkı direnişinin barışçıl olduğunu vurguladı. Düşünce özgürlüğü ile toplantı ve gösteri özgürlüğünün ihlal edildiğini belirtti. O karar da uygulanmadı. Kavala cezaevinde tutulmaya devam etti. Yeni başvurular yapıldı, yıllar geçti.

Sonunda 25 Ağustos'ta AİHM Büyük Daire bir kez daha karar verdi. Türkiye'nin AİHS'nin 3, 5, 6, 10, 11 ve 18. maddelerini ihlal ettiğine hükmetti. Mahkeme yeniden Kavala'nın serbest bırakılmasını........

© Birgün