Donald Trump, Davos’ta yine “kırdı, geçirdi” herkesi. Grönland’a doğru karda buzda el ele tutuşarak yürüdüğü Antarktika pengueniyle saçmalığın (absürt) dibine vurmaktan çekinmedi. Turuncu suratı, abartılı el hareketleri, tuhaf danslarıyla stand-up şovu tadındaki performanslarına bakarak ilk döneminden bu yana onunla alay eden Amerikan liberalleri, Maduro korsanlığı, Birleşmiş Milletler’in çöküşü ve ICE cinayetleri karşısında sus pus olmuş durumdalar.

Liberaller, son kırk yılda “Olacak O Kadar” tarzı mizahı “tu kaka” edip, "ofansif mizahı" bir entelektüel üstünlük alanı olarak kurgularken, farkında olmadan faşizmin en sevdiği kamuflajı da diktiler. Trump tweet atarak kurumları ve hakikati bir "meme" (internet şakası) haline getirmeye başlamadan önce, liberaller yıllardır "tabu yıkıyoruz" naralarıyla toplumsal haysiyetin en kritik mevzilerini boşaltıyordu. Onlar için siyaset, üzerinde zekice ironiler yapılacak bir performans sanatıydı. Oysa, bir haksızlık karşısında öfke duymak yerine ona "tweet atarak" gülmek, o haksızlığı sadece normalleştirmez, aynı zamanda onu bir seyirlik malzemeye dönüştürerek etkisizleştirir.

Bahtin’in Orta Çağ’da iktidara muhalefet etme imkanı olarak kavramsallaştırdığı karnaval kültürünü günümüze uyarladıklarını düşünen liberaller, ironi, alay ve hicvi otorite ile mücadelenin ana silahı yapabileceklerini sandılar. Oysa otorite karnavaleks eğlenceyi “eğlence siyasetine” (politainment) dönüştürmenin getireceği siyasal başarıyı çok önceden, Hitler aracılığıyla keşfetmişti. Hitler’in iktidara geldikten sonra söylediği “Bir zamanlar bana gülenler, bugün artık gülmüyorlar” sözü unutulmuştu. Akıllarda kalan ise, maalesef Chaplin’in Büyük Diktatör filminde Hitler ile nasıl da alay ettiğiydi!

Cambridge Üniversitesi Siyaset Profesörü David Runciman, Trump'ın bir "geleneksel diktatör" profilinden ziyade; övüngen, şarlatan, narsist ve kabadayı (bully) karakterlerin bir karışımı olduğunu söyler. Bu figürün Amerikan iş dünyasında yaygın olduğunu ancak siyasetin tepesinde "palyaçovari" bir yıkıcılık yarattığını savunur. Bizdeki kamudan........

© Birgün