Özel haberlerimizi ve günün öne çıkan gelişmelerini kaçırmamak için BirGün’ün WhatsApp kanalını buraya dokunarak hemen takibe alabilirsiniz.

Modern dünya ekonomisi, sermaye birikiminin yapısal sınırlarına dayandığı, devletlerin eğitim, sağlık gibi altyapıları tamamen gözden çıkardığı ve toplumsal sözleşmelerin parçalandığı bir çözülme döneminden geçmekte. Bu süreçte iktidar, geleneksel sembolik merkezlerden (parlamentolar, meydanlar vb.) koparak, oligarşik yapıların kontrol ettiği ve temelde küresel değer transferinin fiziksel geçiş güzergâhları olan lojistik ağlara ve boğum noktalarına (choke points) yerleşiyor. Bu, esaslı bir değişim ve Phil Neel’in ifadesiyle bu boğum noktalarındaki bir tıkanıklık, tüm küresel çevrimi felç etme potansiyeline sahip "stratejik bir silah"a dönüşmüş durumda.

Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) Ağustos 2026 tarihli ve iki ileri bir geri devam eden Hürmüz Boğazı Krizi'ne odaklanan “Petrol Pazar Raporu”, bu gerçeği somut teknik verilerle doğrulamakta. Hürmüz Boğazı'nın kapanması, hem teknik bir piyasa şoku hem de küresel kapitalist sistemin işleyişini sekteye uğratan, yine Phil Neel’in deyimiyle bir "urbicide" (sistemi felç etme) eylemi olarak tanımlanabilir.

Rapora göre, Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalması ve deniz yolu taşımacılığındaki aksamalar, küresel petrol talebinin 2026'da 1,6 mb/d azalmasına yol açtı. Küresel petrol arzı, Körfez’deki çatışmalar nedeniyle geçen yılın 6,3 mb/d altında kalarak 101,5 mb/d seviyesinde seyrediyor. Petrol fiyatlarının 105 dolar seviyelerine fırlaması ve envanter tamponlarının savaşın başından bu yana 410 milyon varil erimesi, sistemin fiziksel limitlerine dayandığı yeni bir evreye işaret ediyor.

Bölgedeki ham petrol üretimi Temmuz 2026 itibarıyla savaş öncesi seviyelerinin 8,3 mb/d altında kaldı. Boğaz'ı devre dışı bırakan alternatif........

© Birgün