Özel haberlerimizi ve günün öne çıkan gelişmelerini kaçırmamak için BirGün’ün WhatsApp kanalını buraya dokunarak hemen takibe alabilirsiniz.

NATO ittifakının yeni bir stratejik yönelime geçişini temsil eden Liderler Zirvesi pek çok boyutuyla konuşuldu ve görünen o ki konuşulmaya devam edecek. Rusya ve Çin’in temel tehdit olarak mühürlendiği ve sınırlandırılmaya çalışıldığı bu yeni stratejinin yaşamsal ayaklarından birini de Yapay Zekâ (YZ) ve veri analitiği teknolojileri üzerinden yürüyen çekişme oluşturacak. Fiziksel ve endüstriyel kapasiteye dayalı güç dengesi, veri akışlarının, bilgi işlem altyapısının ve algoritmik karar sistemlerinin kontrolüne dayalı daha karmaşık bir jeopolitik anlayışla yeniden yapılanmak zorunda. Zirve vasıtasıyla bir kere daha açığa çıktı ki, NATO, askeri yapay zekayı (YZ) kolektif savunma ve güvenlik çerçevelerine resmen entegre ediyor. NATO’nun "sorumlu kullanım" ve "etik ilkeler" gibi sterilize edilmiş diliyle sunduğu bu teknolojik hamle, detaylı incelendiğinde dijital kolonyalizm ve nekro-ekstraktivizm (ölüm üzerinden kaynak çıkarma) sisteminin bir parçası olarak karşımıza çıkmaktadır.

ETİK MASKESİ ALTINDA VERİ SÖMÜRGECİLİĞİ

NATO’nun 2021’de kabul edilen ve 2024’te revize edilen yapay zekâ stratejisi; yasallık, sorumluluk, açıklanabilirlik ve tarafsızlık gibi genel geçer ifadelerin altında, ittifakın temelindeki güç ilişkilerini gizleyen "yumuşak hukuk" mekanizmaları olarak işlev görmekte. NATO’nun söz konusu ilkeleri, kuvvet kullanımını teknik bir "açıklanabilirlik" standardına uygun olduğu sürece meşrulaştıran bir “hesap verebilirlik” modelini işaret ediyor.

Askeri YZ, bir boyutuyla “dijital kolonyalizm” olarak ifade edilebilecek nevzuhur ekonomiden ayrılamaz. Tarihsel sömürgecilik toprakları işgal edip ham maddeleri yağmalarken, günümüzün dijital kolonyalizmi veriyi —milyarlarca insanın davranışsal izlerini— rızasız bir şekilde toplayarak metalaştırmaktadır. Daha geniş bir perspektiften bakıldığında bu ekstraktivizm (kaynak çıkarma) temelde üç düzeyde gerçekleşiyor:

Doğal Kaynak Ekstraktivizmi: YZ donanımı için gerekli olan kobalt ve lityum gibi mineraller, Küresel Güney ülkelerinden sömürü koşullarında çıkarılmakta.

Veri Ekstraktivizmi: Makine öğrenmesi modellerini eğitmek için post-kolonyal popülasyonlardan kitlesel veri hasat edilmekte.

Bağımlılık Tuzağı: Küresel Güney, askeri “güncelliklerini” korumak için Batılı teknoloji devlerinin (Nvidia, Palantir, Amazon) mülkiyetindeki donanım ve bulut altyapılarına bağımlı hale getirilmekte.

CANLI LABORATUVAR OLARAK SAVAŞ........

© Birgün