Özel haberlerimizi ve günün öne çıkan gelişmelerini kaçırmamak için BirGün’ün WhatsApp kanalını buraya dokunarak hemen takibe alabilirsiniz.

Yaz aylarının gelmesiyle birlikte çalışma hayatının en köklü ve en çok merak edilen konularından biri olan "yıllık ücretli izin" hakları yeniden gündeme oturdu. Çalışanlardan ve işverenlerden bu dönemde çokça soru alıyoruz. Bilgi kirliliğinin önüne geçmek ve tereddütleri gidermek adına, güncel mevzuat ve yüksek mahkeme kararları ışığında yıllık izin rehberini yeniden kaleme aldık.

Üstelik yakın zamanda Yargıtay’ın verdiği bir karar, sanki yeni bir hak doğmuş gibi algılansa da aslında yıllardır süregelen bir kafa karışıklığına yasal bir "düzeltme" ve hatırlatmadan ibaretti. Gelin, hem bu kararın aslına hem de yıllık iznin kırmızıçizgilerine birlikte bakalım.

1. Yargıtay ne dedi? Hafta tatili izne dahil mi?

Son dönemde çok konuşulan Yargıtay kararı, aslında hukuksal olarak yeni bir milat ya da kanun değişikliği değildir. Yüksek mahkeme, yasada zaten açıkça var olan ancak uygulamada sıkça çiğnenen ya da yanlış hesaplanan bir kuralı hatırlatmıştır: Yıllık ücretli izin süresine rastlayan hafta tatili (pazar günü), ulusal bayram ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz ve bu süreler izin gününe ayrıca eklenir.

Örneğin; 14 gün yıllık izin alan bir işçi, bu sürenin içine giren pazar günlerini (hafta tatillerini) feda etmek zorunda değildir; o pazar günleri izinden düşülür ve işçinin dinlenme süresine eklenir. Dolayısıyla yüksek mahkemenin kararı bir yenilik değil, mevcut yasanın doğru uygulanmasına yönelik bir ayardır.

2. Anayasal haktır, vazgeçilmesi teklif dahi edilemez!

Yıllık ücretli izin, kaynağını doğrudan Anayasa’daki "dinlenme hakkından" alan hayati bir haktır. Bu nedenle işçi "Ben izin kullanmak istemiyorum, çalışıp parasını alayım" diyemez; yıllık ücretli izin hakkından kesinlikle vazgeçilemez.

3. İlk şart kayıtlı iş ilişkisi

Bir çalışanın yıllık ücretli izin hakkından söz edebilmemiz için en temel şart, ortada kayıtlı ve kanıtlanabilir bir işçi-işveren ilişkisinin bulunmasıdır. Diğer bir ifadeyle, sigortasız (kayıt dışı) çalışanların yasal bir izin kıdeminden bahsetmesi hukuken mümkün değildir.

4. 1 tam yıl şartı ve kıdemi kesintiye uğratan haller

Yıllık ücretli izne hak kazanabilmek için o işyerinde (veya aynı işverenin değişik işyerlerinde) 1 tam yıl fiili olarak çalışmış olmak şarttır. Ancak bazı devamsızlıklar ve uzun süreli istirahatler bu 1........

© Birgün