Bu hafta başında AB ve Hindistan 20 yıl süren görüşmelerin ardından 2 milyara yakın bir nüfusu gümrük vergisiz ticaretle tek pazar haline getirecek bir STA’ya imza attılar hafta başında. Söz konusu STA ise kapsamı ve kurgusuyla klasik STA’ların çok ötesinde. AB adına anlaşmaya imza atan Avrupa Komisyonu Başkanı von der Leyen ‘in “Tüm anlaşmaların anası” ifadesi, yalnızca büyüklüğe değil; ticaretin, yatırımın, standartların, iklimin ve jeopolitiğin tek bir çerçevede birleştirildiği yeni nesil bir mimariye işaret ediyor.

AB–Hindistan STA’sı, bir pazar açılımından çok daha fazlası. Trump’ın hayalindeki dünyanın tersine bu anlaşma, küresel ticaretin artık sadece fiyat ve tarife rekabeti üzerinden değil, dayanıklılık, çeşitlendirme ve stratejik özerklik üzerinden şekillendiğini gösteriyor. Küresel ticaretin hangi başlıklar üzerinden yeniden tanımlandığını, ekonomik ilişkilerin nasıl jeopolitik bir çerçeveye oturduğunu ve “modern STA” kavramının ne anlama geldiğini gösteren güçlü bir örnek.

Anlaşmanın ölçeği başlı başına çarpıcı. Hindistan, AB ihracatının �,6’sında tarifeleri kaldırmayı ya da kademeli olarak düşürmeyi kabul ediyor; AB ise Hindistan’dan ithalatın �,5’inde yedi yıl içinde benzer bir açılım taahhüdü veriyor. Bu karşılıklılık, anlaşmayı hem siyasi olarak kabul ettirilebilir hem de ekonomik olarak işlevsel kılıyor. Mercosur örneğinde görülen tek taraflı hassasiyetlerin burada daha iyi yönetildiği söylenebilir.

Sektörel ayrıntılar, anlaşmanın neden “modern” olarak tanımlandığını netleştiriyor. Otomotivde Hindistan’ın 0’a varan tarifeleri kademeli biçimde ’a indirmesi ve yıllık 250 bin araç kotası tanıması, korumacı bir pazarda ciddi bir değişim. Makine, kimya, ilaç ve demir-çelikte tarifelerin büyük ölçüde........

© Birgün