Anayasa Mahkemesi (AYM), yıllar içinde çeşitli kitap, dergi, gazete ve broşürler hakkında verilen toplatma, basım, çoğaltma, dağıtım ve satış yasağı kararlarının ifade ve basın özgürlüklerini ihlal ettiğine karar verdi.

AYM Genel Kurulu’nun 16 Aralık 2025’te verdiği Hasan Cemal ve diğerleri kararı bugün (17 Eylül) Resmi Gazete’de yayımlandı.

Mahkeme, Hasan Cemal, Tuğçe Tatari, Rojvin Perişan ve Yavuz Ekinci’nin yanı sıra Aram, Gelenek, İmera, Payiz ve Avesta yayın evleri, Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) ve Halkların Demokratik Partisi’nin (HDP) başvurularını birlikte değerlendirdi. Başvurular, basılmış eserler hakkındaki toplatma kararlarının ifade ve basın özgürlüklerini ihlal ettiği iddiasına dayanıyordu.

2014 ile 2020 arasında

Hasan Cemal’in “Çözüm Sürecinde Kürdistan Günlükleri” ve “Delila Bir Genç Kadın Gerillanın Dağ Günlükleri” kitabı,

Tuğçe Tatari’nin “Anneanne Ben Aslında Diyarbakır’da Değildim” kitabı,

Rojvin Perişan’ın “Toprağın Şarkısı”, “Meleklerin Küllerinden-Günahkâr Bir Irkın Yasaklanmış Mirası” kitabı,

Yavuz Ekinci’nin “Rüyası Bölünenler” kitabı,

Avesta’dan çıkan “Kürtler ve Kürdistan”, “1880 Kürt Ayaklanması”, “Kürt Ulusal Hareketi” ve “Kürdistan Tarihi” kitabı,

Aram’dan çıkan “Yağmur Kokuyordu Karadeniz (Karadeniz Anıları-1)” kitabı,

Payiz Yayın’dan çıkan “Güneş Ülkesinde Diriliş” serisinin üç cildi,

İmera Yayın’ın yayımladığı Xwebun gazetesi,

Gelecek Yayın’ın “Boyun Eğme” dergisinin 190. sayısı,

HDP’nin 25 Kasım Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Günü için hazırladığı broşürler,

CHP’nin yayımladığı “21 Soruda FETÖ’nün Siyasi Ayağı” kitabı

halkı kin ve düşmanlığa tahrik ile terör örgütü propagandası iddiasıyla sansürlenmişti.

“Yasakların kanuni dayanağı yok”

AYM, başvurucuların tüm şikayetlerini ifade ve basın özgürlüğü kapsamında inceledi.

Mahkeme, kitap, gazete, dergi ve diğer basılı eserlerin toplatılması ile basım, çoğaltma, dağıtım ve satışının yasaklanmasının ifade ve basın özgürlüklerine müdahale oluşturduğunu belirtti. Bu tür müdahalelerin Anayasa’nın 13. maddesi uyarınca kanuna dayanması, meşru bir amaç taşıması, demokratik toplum düzeninin gereklerine ve ölçülülük ilkesine uygun olması gerektiğini hatırlattı.

Temel hakları........

© Bianet