Sivil Toplum Geliştirme Merkezi'nin (STGM) düzenlediği Sivil Sesler Festivali'nin ikinci gününde gerçekleştirilen "İklim Adaleti Engelliler Olmadan Olabilir mi?" başlıklı atölye, iklim krizinin engelliler üzerindeki etkilerini hak temelli ve kesişimsel bir perspektifle ele aldı. 

Engelli Kadın Derneği'nden İdil Seda Ak'ın yürüttüğü atölyede; afetler, erişilebilirlik, bakım yükü, yerinden edilme, sağlık hakkı ve engelli kadınların deneyimleri üzerinden iklim politikalarının kapsayıcılığı tartışıldı. 

“Dünyada her 6 kişiden 1'i engelli”

Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) 2022 raporuna göre dünya nüfusunun yüzde 16'sını engelliler oluşturuyor. Bu veriye dikkat çeken İdil Seda Ak, "Dünyada her 6 kişiden 1'i engelli. Bu büyüklük engellilerin afetler, çevresel krizler ve iklim değişikliğinin etkilerinden orantısız biçimde etkilenme riskini artırıyor" dedi.

Ak, Birleşmiş Milletler Afet Riskini Azaltma Ofisi'nin 2023 yılında 132 ülkede yürüttüğü araştırmaya göre Paris Anlaşması'na taraf ülkelerin yüzde 81'inin iklim politikalarında engellilere yer vermediğini aktardı.

Türkiye'de de benzer bir tablo olduğunu söyleyen Ak, mevcut iklim strateji belgelerinde engelliliğin yalnızca toplu taşımanın erişilebilirliği bağlamında ele alındığını belirtti:

İklim adaleti meselesinin hiçbir aşamasında engelliler yer almıyor. Engelliler, iklim politikalarının oluşturulması ve uygulanması süreçlerinde görünmez bırakılıyor.

İklim adaleti meselesinin hiçbir aşamasında engelliler yer almıyor. Engelliler, iklim politikalarının oluşturulması ve uygulanması süreçlerinde görünmez bırakılıyor.

“Engellilerin afetlerde ölüm riski dört kat daha yüksek” 

Afet planları ve tahliye mekanizmalarının engellilerin ihtiyaçları gözetilmeden hazırlandığını belirten Ak, engellilerin afetlerde ölüm riskinin diğer gruplara göre dört kat daha yüksek olduğunu söyledi: 

Ekim 2024'te İspanya'nın Valencia kentinde yaşanan sellerde tekerlekli sandalye kullanıcıları evlerinden çıkamadı. Bartın'daki sellerde ise tekerlekli sandalye kullanan bir kişinin ve eşinin komşuları gelene kadar boyunlarına kadar su içinde beklemek........

© Bianet