İnsanoğlu tarih boyunca zenginliği ve gücü yerkürenin derinliklerinde aradı. Altına ulaşmak için dağları kazdı, petrolü çıkarmak için kilometrelerce derine indi, doğal gaz uğruna denizlerin tabanını deldi. Bu kaynaklara sahip olan ülkeler, dünya ekonomisinde ve siyasetinde söz sahibi oldular.

Ancak 21. yüzyılda bu denklem hızla değişiyor. Artık ülkelerin kaderini belirleyecek en stratejik hazinelerden biri ayaklarımızın altında değil, başımızın yüzlerce kilometre üzerinde bulunuyor. Uyduların durmaksızın topladığı uzay verisi; tarımdan enerjiye, afet yönetiminden millî güvenliğe kadar hayatın her alanını şekillendirebilecek yeni bir güç kaynağına dönüşüyor.

Uzay gücü denildiğinde çoğumuzun gözünde dev roketler, alevler içindeki fırlatma rampaları ve astronotlar canlanıyor.

Elbette roket teknolojisi uzaya bağımsız erişim açısından son derece önemlidir. Ancak uzay ekonomisi yalnızca roketlerden ibaret değildir. Uyduların ürettiği görüntüleri işlemek, anlamlandırmak ve ekonomik değere dönüştürmek de en az uzaya araç göndermek kadar stratejiktir.

Türkiye açısından asıl görünmeyen hazine işte burada bulunmaktadır.

EKVATORA UZAKLIK KADER DEĞİLDİR

Türkiye’nin ekvatora yakın olmaması zaman zaman uzay yarışında önemli bir coğrafi dezavantaj olarak gösterilmektedir.

Ekvatora yakın bölgelerden doğuya doğru yapılan bazı fırlatmalarda Dünya’nın dönüş hızından daha fazla yararlanıldığı ve yakıt avantajı elde edildiği doğrudur. Fakat buradan hareketle ekvatordan uzak ülkelerin uzay gücü olamayacağı sonucuna varmak büyük bir yanılgıdır. Çünkü bütün uydular aynı yörüngeye gönderilmez. Tarım alanlarını, şehirleri, ormanları ve denizleri görüntüleyen gözlem uyduları çoğunlukla kutuplara yakın doğrultudaki Güneş eşzamanlı yörüngelerde çalışmaktadır.

Millî imkânlarla geliştirilen İMECE uydumuz da böyle bir yörüngede görev yapmakta ve dünyanın farklı bölgelerinden yüksek çözünürlüklü görüntüler elde edebilmektedir.

Dahası, günümüzün uzay ekonomisinde değer zinciri fırlatma rampasında sona ermiyor; tam tersine orada başlıyor. Uydu üretimi, yer istasyonları, yörünge takibi, uzay havası, görüntü işleme, yapay zekâ yazılımları ve veri hizmetleri devasa........

© Aydınlık