menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

ABD ekonomisi: İstihdam ve yapay zeka

43 48
22.02.2026

ABD ekonomisi, öncü GSYH verilerine göre 2025'in dördüncü çeyreğinde, yüzde 3'lük beklentilerin oldukça altında kalarak yıllıklandırılmış bazda yalnızca yüzde 1,4 oranında büyüdü. 2025 yılının tamamında ise ABD ekonomisi, 2024'teki yüzde 2,4'lük oranın altında kalarak yüzde 2,2 büyüme kaydetti. Trump ve danışmanlarının ABD'deki ekonomik patlama hakkındaki övünçleri, bu verilerden sonra pek ikna edici görünmüyor. Ekipman ve yazılım ürünlerine yapılan yatırımlar, muhtemelen yapay zeka yatırım hamlesinin bir sonucu olarak 2025'te yüzde 8'den fazla arttı. Bu olmasaydı, ABD'nin reel GSYH büyümesi geçen yıl yüzde 2'nin çok altında kalacaktı.

ABD'nin 2025'teki ekonomik büyümesi, hâlâ yıllık yüzde 1 civarındaki büyüme oranlarıyla yerinde sayan diğer G7 ekonomilerinden kesinlikle daha hızlıydı. Ancak 2025'teki yüzde 2,2'lik yıllık büyüme oranı, Çin'in yarısından ve Hindistan'ın üçte birinden daha az; gerçi bu son ikisi "olgun" kapitalist ekonomiler değil, "gelişmekte olan" ekonomilerdir.

RESMİ ENFLASYON VERİLERİ VE GERÇEK MALİYETLER

Resmi tüketici fiyat enflasyonu yıllık oranı 2025 boyunca düşüş gösterdi, ancak çeşitli çalışmalar ABD'deki resmi enflasyon ölçümünün aşağı yönlü saptığını ortaya koydu. Bir çalışma, ipotek ve finansman oranlarının resmi endekste tüketici maliyetlerine dahil edilmediğine dikkat çekti. Bu maliyetlerin dahil edilmesi enflasyon oranını ikiye katlayacaktır. Önceki bir yazımda, resmi endeksin Amerikan hane halkı için fiyatlardaki gerçek artışı yansıtmadığını gösteren çalışmalar paylaşmıştım. Guglielmo Carchedi ve benim geliştirdiğimiz "değer enflasyon oranı" kullanılarak hesaplansaydı, reel hane halkı gelirlerinin 1960'tan bu yana yaklaşık yüzde 20, pandeminin sonundan bu yana ise yüzde 4 oranında düştüğü görülecekti.

GÜMRÜK VERGİLERİNİN EKONOMİ ÜZERİNDEKİ YÜKÜ

Trump yönetimi, geçen Nisan ayından bu yana ithalata uygulanan (ve şu an ABD Yüksek Mahkemesi tarafından yasa dışı bulunan) gümrük vergisi artışlarının enflasyon üzerinde hiçbir etkisi olmadığını iddia ediyor. Ancak son analizler durumun böyle olmadığını gösteriyor. Kongre Bütçe Ofisi (CBO), ABD'li şirketlerin ve tüketicilerin, özellikle ithal gıda maddelerindeki artan gümrük vergilerinin yüzde 95'ini üstlendiğini tahmin ediyor. Gıda ithalatındaki vergiler yüzde 44 oranında arttı; bu da tüketiciler için fiilen yüzde 12'lik bir vergi anlamına geliyor. Bu analiz, New York Federal Rezerv Bankası tarafından da desteklendi; banka, "ortalama gümrük vergisine tabi mallar için ABD ithalat fiyatlarının, vergiye tabi olmayan mallara göre yüzde 11 daha fazla arttığını" ve "ABD'li firmalar ile tüketicilerin 2025'te uygulanan yüksek gümrük vergilerinin ekonomik yükünü taşımaya devam ettiğini" sonucuna vardı. Yüksek gümrük vergileri, iş gücü ve sağlık sigortası maliyetleri, birçok işletmeyi fiyatları artırmaya itti: "Şirketler —büyük ve küçük— birkaç ay boyunca fiyatları sabit........

© Aydınlık