Soğuk meydanlar, sıcak ritüeller
Noel, Avusturya’nın kutsal günleri arasında en başta yer alır. Aralık ayının başlamasıyla birlikte ülkede hissedilen telaş, aslında 24 Aralık’a, Noel gününe hazırlıktır. Kökenini bizim topraklarımızdan, Demreli Aziz Nikolaos’tan alan bu dini gün; inansın inanmasın, Avusturya’da neredeyse herkes tarafından bir biçimde kutlanır. Bugünü yaşamak için Hristiyan olmak şart değildir; dinli ya da dinsiz, inanan inanmayan hemen hemen herkesin Noel ile az ya da çok bir bağı vardır. “Benim Noel ile alışverişim olmaz” diyenlerin de mutlaka vardır; ancak kutlamasa bile çoğu insan bu dönemin kıyısından köşesinden hayatına dokunduğunu kabul eder. Biz de çocuklarımızı kreşe verdiğimiz yıldan itibaren bu döngünün içine girdik. Çocuklarımızın yaşıtları arasında kendilerini dışlanmış hissetmemeleri için, Noel döneminde yapılan her şeye biz de eşlik ettik. Hediyeler aldık, hatta bir çam ağacı alıp süsledik. Bu çam ağacımız plastiktendi. Amaç, onların okulda ve kreşte arkadaşlarıyla aynı dili konuşabilmeleri, bu ortak deneyimin dışında kalmamalarıydı.
Peki hiç kutlamayanlar var mı? Vardır mutlaka. Kutlamıyor olsalar bile, Avusturya’da çalışan nüfusun çok büyük bir kısmı —toplu sözleşmeye bağlı işletmelerde çalışanlar— Kasım ayı maaşıyla birlikte “Noel ödentisi” olarak bilinen on dördüncü maaşı alır. Bu ödeme, kimi zaman ayın başında, kimi zaman sonunda yapılır ve Noel’in ekonomik boyutunu da görünür kılar. Bu ödentiden dolayı bile Noel, kutlamayanların yaşamına müdahale eder.
Hz. İsa’nın doğumunu anmak için kutlanan Noel, Hristiyan dünyasında genel olarak 24 Aralık’ta başlar; 24, 25 ve 26 Aralık kutsal günlerdir ve resmî tatildir. Doğu Ortodoks Kiliselerinin bir kısmı ise takvim farkı nedeniyle Noel’i 7 Ocak’ta kutlar.
Dini anlamda Noel, Hristiyanlığa göre Tanrı’nın oğlu ve kurtarıcı olarak kabul edilen Hz. İsa etrafında şekillenir. Sevgi, bağışlama, merhamet ve umut bu günlerin ana temalarıdır. Kiliselerde ayinler yapılır, dualar edilir, ilahiler söylenir. Dini içeriğinin yanı sıra Noel, evrensel bir kültürel kutlamaya dönüşmüştür. Evler çam ağaçlarıyla, ışıklarla ve süslerle donatılır. Akrabalar, dostlar ve arkadaşlar birbirlerine hediyeler verir. Günümüzde Noel’in esas ağırlığı, aile ya da yakın çevrenin........
